{"id":3982,"date":"2024-03-10T18:11:31","date_gmt":"2024-03-10T17:11:31","guid":{"rendered":"https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/?p=3982"},"modified":"2025-08-19T16:21:04","modified_gmt":"2025-08-19T14:21:04","slug":"zwawy-staruszek-karabin-lee-enfield-smle-mk-iii-czesc-druga-rekordzista","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/?p=3982","title":{"rendered":"\u017bwawy staruszek – karabin Lee Enfield SMLE Mk III*. Cz\u0119\u015b\u0107 druga: Rekordzista"},"content":{"rendered":"\n

\u017badna szanuj\u0105ca si\u0119 publikacja o karabinach SMLE Mk III \/ III* nie mo\u017ce oby\u0107 si\u0119 bez wzmianki o rekordzie, ustanowionym w roku 1914 na strzelnicy Hythe, a wynosz\u0105cym 38 celnych strza\u0142\u00f3w na odleg\u0142o\u015b\u0107 300 jard\u00f3w (ok. 270 metr\u00f3w) w czasie jednej \u201eszalonej minuty\u201d. Jako, \u017ce z rekordem tym wi\u0105\u017ce si\u0119 wiele kontrowersji, warto przyjrze\u0107 mu si\u0119 bli\u017cej i spr\u00f3bowa\u0107 wyja\u015bni\u0107 zwi\u0105zane z nim nieporozumienia.<\/p>\n\n\n\n

Przede wszystkim, wspomniana \u201eszalona minuta\u201d (\u201eMad Minute<\/em>\u201d) nie by\u0142a jak\u0105\u015b dzik\u0105 palb\u0105, tylko formalnym elementem szkolenia ogniowego brytyjskiego piechura. Jej oficjalna nazwa to \u201ePractice number 22, Rapid Fire<\/em>\u201d, a jej warunki i przebieg by\u0142y \u015bci\u015ble okre\u015blone w przepisach (\u201eThe Musketry Regulations. Part I<\/em>\u201d). Oczekiwanym rezultatem by\u0142a umiej\u0119tno\u015b\u0107 oddania 15 celnych strza\u0142\u00f3w z 300 jard\u00f3w w ci\u0105gu 60 sekund do tarczy \u201e2nd<\/sup> Class Figure Target<\/em>\u201d, przy czym za celne trafienie uznawano ka\u017cde, kt\u00f3re mie\u015bci\u0142o si\u0119 w okr\u0119gu o \u015brednicy 36 cali (ok. 91,5 cm). Umieszczenie wszystkich trafie\u0144 w obr\u0119bie kr\u0119gu wewn\u0119trznego o \u015brednicy 24 cali (ok. 61 cm) by\u0142o uznawane za rezultat wyr\u00f3\u017cniaj\u0105cy.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/a>
Z lewej: instruktor szko\u0142y Hythe kontroluje poprawno\u015b\u0107 zgrania przyrz\u0105d\u00f3w celowniczych. Zdj\u0119cie wykonano 21 stycznia 1915 podczas kursu doskonalenia umiej\u0119tno\u015bci strzeleckich. Fot. Imperial War Museum Q53552. Z prawej: tarcze u\u017cywane podczas szkolenia ogniowego brytyjskich \u017co\u0142nierzy. Fot. z instrukcji \u201eThe Musketry Regulations\u201d<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n

Oczywi\u015bcie dla instruktor\u00f3w z Hythe School of Musketry osi\u0105ganie takich wynik\u00f3w by\u0142o \u201ebu\u0142k\u0105 z mas\u0142em\u201d. Z kolei wa\u017cnym elementem szkole\u0144, jakie prowadzili, by\u0142o pokazywanie \u017co\u0142nierzom, \u017ce rezultat jakiego si\u0119 od nich wymaga, le\u017cy w zasi\u0119gu ich mo\u017cliwo\u015bci, a wr\u0119cz nawet nie jest wcale niczym nadzwyczajnym \u2013 dlatego cz\u0119sto i ch\u0119tnie demonstrowali im swoje umiej\u0119tno\u015bci. Niejednokrotnie tak\u017ce prezentowali szybki i celny ogie\u0144 przed grupami oficer\u00f3w \u2013 aby uzmys\u0142owi\u0107 im mo\u017cliwo\u015bci wsp\u00f3\u0142czesnej broni w r\u0119kach dobrze wyszkolonych strzelc\u00f3w i da\u0107 materia\u0142 do przemy\u015ble\u0144 nad taktyk\u0105.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/a>
Sier\u017cant Jesse Wallingford. Fot. \u201eWriting Hythe History\u201d<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n

Przy jednej z takich okazji, w roku 1908 sier\u017cant Jesse Wallingford ustanowi\u0142 nieoficjalny rekord Hythe, uzyskuj\u0105c 36 celnych trafie\u0144 z karabinu SMLE Mk III w warunkach \u201eszalonej minuty\u201d. Nawiasem m\u00f3wi\u0105c, dok\u0142adnie w tym samym roku Wallingford zdoby\u0142 dla Wielkiej Brytanii medal Igrzysk Olimpijskich w strzelectwie (poza tym sze\u015bciokrotnie zdoby\u0142 mistrzostwo Imperium Brytyjskiego w strzelaniu z karabinu, a w roku 1915 ju\u017c jako oficer zosta\u0142 odznaczony Military Cross za kluczowy udzia\u0142 w odparciu tureckiego szturmu pod Gaba Tepe, podczas walk na p\u00f3\u0142wyspie Gallipoli).<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/a>
Karabin SMLE Mk III* wyprodukowany w roku 1917 i jego detale. U do\u0142u po lewej: celownik ze \u015brub\u0105 mikrometryczn\u0105 i nastawami do 2 000 jard\u00f3w. U do\u0142u po prawej bicia na spodzie os\u0142ony wylotu lufy: znak Birmingham Proof House potwierdzaj\u0105cy sprawno\u015b\u0107 broni po remoncie w roku 1941 i \u201estrza\u0142ka\u201d ponownego przyj\u0119cia na stan wojska po remoncie. Fot. autora<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n

Sze\u015b\u0107 lat p\u00f3\u017aniej, w roku 1914 inny instruktor z Hythe, sier\u017cant Frank Snoxell osi\u0105gn\u0105\u0142 jeszcze lepszy wynik \u201eszalonej minuty\u201d, uzyskuj\u0105c 38 trafie\u0144 \u2013 i jest to do dzisiaj niepobity rekord szybkiego i celnego ognia w kategorii standardowych wojskowych karabin\u00f3w powtarzalnych. Poniewa\u017c jednak w wielu publikacjach jego personalia podawano b\u0142\u0119dnie jako \u201eAlfred Snoxall\u201d, st\u0105d przez wiele lat trwa\u0142y dyskusje, czy taka osoba w og\u00f3le istnia\u0142a i dopiero w roku 2015 (!) kwestia ta zosta\u0142a jednoznacznie wyja\u015bniona po opublikowaniu wojskowych dokument\u00f3w personalnych Snoxella przechowywanych w National Archives. Zgodnie z nimi, Snoxell, sier\u017cant pu\u0142ku 1st<\/sup> Loyal North Lancashire, by\u0142 w latach 1913-1917 instruktorem szko\u0142y w Hythe, a w roku 1917 zosta\u0142 promowany na oficera i wys\u0142any do Francji. Trzy lata po zako\u0144czeniu I wojny \u015bwiatowej odszed\u0142 z wojska w stopniu majora. Informacje o rekordach Snoxella i Wallingforda zosta\u0142y podane po raz pierwszy w ksi\u0105\u017cce C. H. B. Pridhama \u201eSuperiority of Fire<\/em>\u201d, swego czasu tak\u017ce instruktora w Hythe i \u015bwiadka wydarze\u0144. Pridham zreszt\u0105 wspomnia\u0142 o nich jedynie mimochodem, traktuj\u0105c je jako ilustracj\u0119 poziomu prezentowanego przez kadr\u0119 o\u015brodka i nie przywi\u0105zuj\u0105c do nich specjalnej wagi.<\/p>\n\n\n\n

W praktyce za\u015b, zetkni\u0119cie si\u0119 ze strzelcami British Army uzbrojonymi w SMLE bywa\u0142o dla przeciwnika traumatycznym prze\u017cyciem. Podczas bitwy o Mons (sierpie\u0144 1914) atakuj\u0105ce fale niemieckiej piechoty zosta\u0142y dos\u0142ownie rozstrzelane w ci\u0105gu niewielu minut (Niemcy uwa\u017cali potem przez wiele lat, \u017ce obro\u0144cy dysponowali znaczn\u0105 liczb\u0105 karabin\u00f3w maszynowych, podczas gdy w rzeczywisto\u015bci nie by\u0142o tam w\u00f3wczas ani jednego\u2026). W listopadzie tego samego roku, przebieg innego starcia (pierwszej bitwy o Ypres), w kt\u00f3rym brytyjskie pozycje by\u0142y bezskutecznie szturmowane przez kolejne niemieckie bataliony z\u0142o\u017cone z m\u0142odych i pe\u0142nych entuzjazmu ochotnik\u00f3w, zosta\u0142 przez samych \u017co\u0142nierzy kajzera Wilhelma nazwany \u201erzezi\u0105 niewini\u0105tek\u201d (\u201eKindermord bei Ypern<\/em>\u201d)\u2026<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/a>
SMLE Mk III* na swojej pierwszej wojnie. Pozycje 1\/7th Battalion, King’s Liverpool Regiment (165 Brygada, 55 Dywizja) na linii frontu w rejonie La Bassee 15 marca 1918. Spokojny dzie\u0144 \u2013 cz\u0119\u015b\u0107 \u017co\u0142nierzy nawet od\u0142o\u017cy\u0142a karabiny (oczywi\u015bcie poza dy\u017curnym obserwuj\u0105cym przedpole), kt\u00f3ry\u015b si\u0119 posila. W centrum zdj\u0119cia widoczny tak\u017ce erkaem \u201eLewis\u201d.  Za niespe\u0142na tydzie\u0144 na ich pozycje zwali si\u0119 ca\u0142y impet ofensywy \u201eMichael\u201d (\u201eKaiserschlacht<\/em>\u201d), ostatniej rozpaczliwej niemieckiej pr\u00f3by odwr\u00f3cenia los\u00f3w Wielkiej Wojny\u2026 Fot. Thomas Keith Aitken, Imperial War Museum Q10737<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n

A co by\u0142o potem? Potem karabiny SMLE s\u0142u\u017cy\u0142y jeszcze przez blisko 40 lat, dobrze wspominane przez u\u017cytkownik\u00f3w, a z niech\u0119tnym szacunkiem przez wrog\u00f3w.  Co ciekawe, alianccy \u017co\u0142nierze, kt\u00f3rzy podczas II wojny \u015bwiatowej mieli mo\u017cliwo\u015b\u0107 decydowania o swoim uzbrojeniu (jak np. Australijczycy), cz\u0119sto woleli \u201estare\u201d SMLE, ni\u017c ich nast\u0119pc\u00f3w \u2013 \u201eRifle No. 4\u201d. Ale o tym ju\u017c w kolejnym artykule, po\u015bwi\u0119conym w\u0142a\u015bnie \u201eKarabinom numer 4\u201d.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u017badna szanuj\u0105ca si\u0119 publikacja o karabinach SMLE Mk III \/ III* nie mo\u017ce oby\u0107 si\u0119 bez wzmianki o rekordzie, ustanowionym w roku 1914 na strzelnicy Hythe, a wynosz\u0105cym 38 celnych… Read more »<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":3991,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[15],"tags":[36,99,22,100],"class_list":["post-3982","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gun1","tag-bron-i-amunicja","tag-lee-enfield","tag-mssikm","tag-smle"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3982","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3982"}],"version-history":[{"count":32,"href":"http:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3982\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5458,"href":"http:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3982\/revisions\/5458"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/3991"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3982"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3982"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3982"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}