{"id":3616,"date":"2023-12-16T10:48:01","date_gmt":"2023-12-16T09:48:01","guid":{"rendered":"https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/?p=3616"},"modified":"2025-08-19T11:19:57","modified_gmt":"2025-08-19T09:19:57","slug":"steyr-solothurn-s1-100-internacjonal-z-polskim-sladem-w-zyciorysie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/?p=3616","title":{"rendered":"Steyr-Solothurn S1-100 &#8211; &#8222;internacjona\u0142&#8221; z polskim \u015bladem w \u017cyciorysie"},"content":{"rendered":"\n<p>Dzisiejszym bohaterem jest bro\u0144 o do\u015b\u0107 zawik\u0142anej historii, w kt\u00f3rej znajduje si\u0119 tak\u017ce ciekawy polski epizod. Jej historia zacz\u0119\u0142a si\u0119 latach dwudziestych XX wieku w Niemczech, powracaj\u0105cych do \u017cycia po przegranej Wielkiej Wojnie. Tam w\u0142a\u015bnie w roku 1924 Louis Stange z firmy Rheinmetall opracowa\u0142 jej projekt wst\u0119pny. Doko\u0144czenie projektu i budow\u0119 prototypu musiano ju\u017c jednak przenie\u015b\u0107 za granic\u0119, gdy\u017c restrykcje na\u0142o\u017cone na Niemcy zabrania\u0142y im produkowania czy te\u017c posiadania tego rodzaju broni. Wyb\u00f3r pad\u0142 na Szwajcari\u0119, a konkretnie firm\u0119 Solothurn z Zurichu. Tej firmie, kontrolowanej zreszt\u0105 finansowo przez Rheinmetall, powierzono w roku 1929 doko\u0144czenie konstrukcji (pracami kierowa\u0142 in\u017c. Theodor Rakula). Powsta\u0142y tam wyr\u00f3b otrzyma\u0142 oznaczenie S1-100 i okaza\u0142 si\u0119 tak udany, \u017ce zainteresowa\u0142y si\u0119 nim si\u0142y zbrojne kilku kraj\u00f3w, zw\u0142aszcza z Ameryki Po\u0142udniowej (gdzie sk\u0105din\u0105d do\u015b\u0107 silne by\u0142y niemieckie wp\u0142ywy handlowe i proniemieckie sympatie).<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-large\"><a href=\"https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/Fot-1-1.jpg\" data-rel=\"lightbox-image-0\" data-rl_title=\"\" data-rl_caption=\"\" title=\"\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"616\" src=\"https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/Fot-1-1-1024x616.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-5454\" srcset=\"https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/Fot-1-1-1024x616.jpg 1024w, https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/Fot-1-1-300x180.jpg 300w, https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/Fot-1-1-768x462.jpg 768w, https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/Fot-1-1-1536x924.jpg 1536w, https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/Fot-1-1-2048x1232.jpg 2048w, https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/Fot-1-1-624x375.jpg 624w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/a><figcaption class=\"wp-element-caption\">Pistolet maszynowy S1-100 \/ MP-34(\u00f6) \/ &#8222;Pistola-metralhadora 9 mm m\/942 Steyr&#8221; z kolekcji autora. Egzemplarz wyprodukowany w Steyr w okresie pomi\u0119dzy 1935 a 1939, sprzedany do Portugalii w 1942. Fot. autora<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n<p>Szybko okaza\u0142o si\u0119, \u017ce Solothurn nie b\u0119dzie w stanie zaspokoi\u0107 potrzeb potencjalnych klient\u00f3w z powodu niewystarczaj\u0105cych mocy przerobowych. W tej sytuacji, pistolet maszynowy po raz kolejny &#8222;zmieni\u0142 obywatelstwo&#8221; i trafi\u0142 do austriackiej firmy Steyr Waffenfabrik, kt\u00f3ra mia\u0142a podj\u0105\u0107 jego wielkoseryjn\u0105 produkcj\u0119 (trzeba trafu, \u017ce i w tym przedsi\u0119biorstwie znacz\u0105ce udzia\u0142y finansowe mia\u0142 Rheinmetall&#8230;).<\/p>\n\n\n\n<p>Pistolet maszynowy Steyr-Solothurn S1-100, nawet na tle \u00f3wczesnych najlepszych wzor\u00f3w tej broni, wyr\u00f3\u017cnia\u0142 si\u0119 jako\u015bci\u0105 wykonania i bardzo przemy\u015blanymi szczeg\u00f3\u0142ami konstrukcyjnymi. Przyk\u0142adowo &#8211; gniazdo magazynka stanowi\u0142o zarazem uchwyt u\u0142atwiaj\u0105cy szybkie \u0142adowanie naboi z \u0142\u00f3dek. Sam magazynek w po\u0142o\u017ceniu bojowym do\u0142\u0105czany by\u0142 z boku nie pod k\u0105tem prostym, lecz nieco uko\u015bnie, co u\u0142atwia\u0142o podawanie naboi i zapobiega\u0142o zaci\u0119ciom przy strzelaniu. Egzemplarze produkowane do 1939 wyposa\u017cone by\u0142y w zaczep do bagnetu po prawej stronie os\u0142ony lufy. Znakomita konstrukcja, zastosowanie najlepszych materia\u0142\u00f3w i wyj\u0105tkowa jako\u015b\u0107 wykonania (co jednak przek\u0142ada\u0142o si\u0119 r\u00f3wnocze\u015bnie na bardzo wysoki koszt jednostkowy), spowodowa\u0142o, \u017ce Steyr-Solothurn nazywano nieoficjalnie &#8222;pistoletem maszynowym Rolls-Royce&#8221;.<\/p>\n\n\n\n<p>Bro\u0144 zaprojektowano pod nab\u00f3j 9 x 19 mm Parabellum, ale produkowano j\u0105 tak\u017ce pod naboje 9 x 23 mm Steyr oraz w zupe\u0142nie innych kalibrach &#8211; od 7,65 mm do 11,43 mm. Standardowo stosowano magazynki na 32 naboje, du\u017co rzadziej tak\u017ce dwudziestonabojowe.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-large\"><a href=\"https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/Fot-2.jpg\" data-rel=\"lightbox-image-1\" data-rl_title=\"\" data-rl_caption=\"\" title=\"\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"917\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/Fot-2-917x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-5447\" srcset=\"https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/Fot-2-917x1024.jpg 917w, https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/Fot-2-269x300.jpg 269w, https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/Fot-2-768x858.jpg 768w, https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/Fot-2-1375x1536.jpg 1375w, https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/Fot-2-1834x2048.jpg 1834w, https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/Fot-2-624x697.jpg 624w\" sizes=\"auto, (max-width: 917px) 100vw, 917px\" \/><\/a><figcaption class=\"wp-element-caption\">&#8222;Steyr-Solothurn&#8221; z za\u0142o\u017conym z za\u0142o\u017conym bagnetem (przedwojennej produkcji austriackiej firmy L. Zeitler z Wiednia]. Fot. autora<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n<p><\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full\"><a href=\"https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/Fot-3-S1-100_Loading_Gate_via-guns.fandom.com_.jpg\" data-rel=\"lightbox-image-2\" data-rl_title=\"\" data-rl_caption=\"\" title=\"\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"856\" height=\"776\" src=\"https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/Fot-3-S1-100_Loading_Gate_via-guns.fandom.com_.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-5449\" srcset=\"https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/Fot-3-S1-100_Loading_Gate_via-guns.fandom.com_.jpg 856w, https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/Fot-3-S1-100_Loading_Gate_via-guns.fandom.com_-300x272.jpg 300w, https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/Fot-3-S1-100_Loading_Gate_via-guns.fandom.com_-768x696.jpg 768w, https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/Fot-3-S1-100_Loading_Gate_via-guns.fandom.com_-624x566.jpg 624w\" sizes=\"auto, (max-width: 856px) 100vw, 856px\" \/><\/a><figcaption class=\"wp-element-caption\">Szybkie \u0142adowanie z \u0142\u00f3dki z wykorzystaniem gniazda magazynka. Fot.  via: guns.fandom. com<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n<p>Debiut bojowy nowej broni nast\u0105pi\u0142 podczas wojny Paragwaju z Boliwi\u0105 (wojna o Gran Chaco 1932-35). Pistolety maszynowe Steyr-Solothurn szybko trafi\u0142y te\u017c do Azji &#8211; a konkretnie do Chin i Japonii (u\u017cywano ich m. in. podczas walk z Amerykanami na wyspach Pacyfiku). W Europie, w latach trzydziestych, u\u017cywa\u0142a ich policja i armia austriacka oraz &#8211; co ciekawe &#8211; policja portugalska. Po przy\u0142\u0105czeniu Austrii do hitlerowskich Niemiec w 1938, pistolety maszynowe Steyr-Solothurn S1-100 wprowadzono na uzbrojenie jednostek Waffen SS (pod oznaczeniem MP-34(\u00f6)). U\u017cywano ich w latach 1939-40 w kampaniach w Polsce i we Francji, a p\u00f3\u017aniej przekazano do jednostek drugoliniowych oraz do policji, stra\u017cy kolejowej (Bahnschutz) i tym podobnych formacji. Produkcj\u0119 zako\u0144czono w roku 1940, gdy na linie produkcyjne w Steyr trafi\u0142 MP-40, pistolet maszynowy nowej generacji.<\/p>\n\n\n\n<p>W roku 1942 wi\u0119kszo\u015b\u0107 u\u017cywanych w Niemczech pistolet\u00f3w maszynowych MP-34(\u00f6) wyremontowano i sprzedano do Portugalii, gdzie pod nazw\u0105 &#8222;Pistola-metralhadora 9 mm m\/942 Steyr&#8221; by\u0142y u\u017cywane przez wojsko do lat pi\u0119\u0107dziesi\u0105tych, a przez jednostki kolonialne i organizacje paramilitarne &#8211; a\u017c do lat siedemdziesi\u0105tych XX wieku.<\/p>\n\n\n\n<p>A gdzie w tej historii zapowiadany polski \u015blad? Ot\u00f3\u017c s\u0105 nawet dwa &#8211; jeden domniemany i jeden pewny.<br>Ten domniemany &#8211; to du\u017ce prawdopodobie\u0144stwo, \u017ce przedstawiona na zdj\u0119ciach bro\u0144 stanowi\u0142a uzbrojenie esesmana podczas w kampanii wrze\u015bniowej 1939. Ten pewny &#8211; to fakt, \u017ce przed wspomnianym dostarczeniem do Portugalii, wyremontowano j\u0105 w Warszawie, w zak\u0142adach znajduj\u0105cych si\u0119 pod zarz\u0105dem Steyr-Daimler-Puch (w dawnej Pa\u0144stwowej Fabryce Karabin\u00f3w). \u015awiadcz\u0105 o tym Waffenamty &#8222;WaA 189&#8221; znajduj\u0105ce si\u0119 w trzech miejscach na broni (podstawa celownika, kab\u0142\u0105k spustu, zamek). Na komorze zamkowej nabite jest tak\u017ce god\u0142o Portugalii i data &#8222;1942&#8221; (rok kontraktu, w kt\u00f3rym bro\u0144 trafi\u0142a do tego kraju).<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-large\"><a href=\"https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/Fot-4-scaled.jpg\" data-rel=\"lightbox-image-3\" data-rl_title=\"\" data-rl_caption=\"\" title=\"\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"497\" src=\"https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/Fot-4-1024x497.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-5451\" srcset=\"https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/Fot-4-1024x497.jpg 1024w, https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/Fot-4-300x146.jpg 300w, https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/Fot-4-768x372.jpg 768w, https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/Fot-4-1536x745.jpg 1536w, https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/Fot-4-2048x993.jpg 2048w, https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/Fot-4-624x303.jpg 624w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/a><figcaption class=\"wp-element-caption\">God\u0142o Portugalii i rok kontraktu na pokrywie komory zamkowej (uwaga: oznakowanie to nie ma nic wsp\u00f3lnego z rokiem ani z miejscem produkcji). Fot. autora<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n<p><\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full\"><a href=\"https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/Fot-5.jpg\" data-rel=\"lightbox-image-4\" data-rl_title=\"\" data-rl_caption=\"\" title=\"\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1291\" height=\"1401\" src=\"https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/Fot-5.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-5452\" srcset=\"https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/Fot-5.jpg 1291w, https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/Fot-5-276x300.jpg 276w, https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/Fot-5-944x1024.jpg 944w, https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/Fot-5-768x833.jpg 768w, https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/Fot-5-624x677.jpg 624w\" sizes=\"auto, (max-width: 1291px) 100vw, 1291px\" \/><\/a><figcaption class=\"wp-element-caption\">Znak producenta (Steyr Waffenfabrik) i &#8222;warszawski&#8221; Waffenamt potwierdzaj\u0105cy miejsce wykonania remontu. Fot. autora.<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n<p>Jako kolejn\u0105 ciekawostk\u0119, warto odnotowa\u0107, \u017ce bro\u0144 musia\u0142a by\u0107 na tyle popularna i cz\u0119sto u\u017cywana w okupowanej Polsce, \u017ce co najmniej dwie organizacje podziemne opracowa\u0142y konspiracyjne instrukcje jej obs\u0142ugi. jednym z tych dokument\u00f3w jest wydana przez Armie Krajow\u0105 &#8222;Instrukcja o broni piechoty &#8211; Uzbrojenie niemieckie cz.1&#8221;, kt\u00f3ra opisywa\u0142a r\u00f3wnie\u017c &#8222;Pistolet maszynowy wz. 34 (austr.)&#8221;. Instrukcja omawia\u0142a budow\u0119, rozk\u0142adanie i sk\u0142adanie, zasady u\u017cycia, mo\u017cliwe zaci\u0119cia i sposoby ich usuwania, a tekstowi towarzyszy\u0142y rysunki broni i poszczeg\u00f3lnych jej cz\u0119\u015bci. Przy opisie informowano tak\u017ce, \u017ce jest to bro\u0144 u\u017cywana &#8222;najcz\u0119\u015bciej przez formacje policyjne&#8221;. Podobn\u0105 publikacj\u0119 (&#8222;Niemieckie pistolety maszynowe&#8221;) opisuj\u0105c\u0105 Mp-34(\u00f6) [nazwany b\u0142\u0119dnie &#8222;Bergman W.34] oraz MP-40 przygotowa\u0142a tak\u017ce komunistyczna Gwardia Ludowa.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-large\"><a href=\"https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/S1-100-8.jpg\" data-rel=\"lightbox-image-5\" data-rl_title=\"\" data-rl_caption=\"\" title=\"\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"868\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/S1-100-8-868x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-3641\" srcset=\"https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/S1-100-8-868x1024.jpg 868w, https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/S1-100-8-254x300.jpg 254w, https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/S1-100-8-768x906.jpg 768w, https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/S1-100-8-1302x1536.jpg 1302w, https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/S1-100-8-624x736.jpg 624w, https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/S1-100-8.jpg 1416w\" sizes=\"auto, (max-width: 868px) 100vw, 868px\" \/><\/a><figcaption class=\"wp-element-caption\">Polskie instrukcje konspiracyjne. U g\u00f3ry rysunki broni z instrukcji wydanej przez AK, a poni\u017cej &#8211; przez GL.<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n<p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Dzisiejszym bohaterem jest bro\u0144 o do\u015b\u0107 zawik\u0142anej historii, w kt\u00f3rej znajduje si\u0119 tak\u017ce ciekawy polski epizod. Jej historia zacz\u0119\u0142a si\u0119 latach dwudziestych XX wieku w Niemczech, powracaj\u0105cych do \u017cycia po&#8230; <a href=\"https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/?p=3616\">Read more &raquo;<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":3658,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[15],"tags":[88,87,22,90,89],"class_list":["post-3616","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gun1","tag-mp-34","tag-mp-34o","tag-mssikm","tag-s1-100","tag-steyr-solothurn"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3616","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3616"}],"version-history":[{"count":32,"href":"https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3616\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5444,"href":"https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3616\/revisions\/5444"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/3658"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3616"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3616"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3616"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}