{"id":4157,"date":"2024-05-11T12:26:19","date_gmt":"2024-05-11T10:26:19","guid":{"rendered":"https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/?p=4157"},"modified":"2024-05-11T12:26:19","modified_gmt":"2024-05-11T10:26:19","slug":"jadowity-pajeczak-z-uherskeho-brodu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/?p=4157","title":{"rendered":"Jadowity paj\u0119czak z Uherskeho Brodu"},"content":{"rendered":"\n<p>W drugiej po\u0142owie lat pi\u0119\u0107dziesi\u0105tych w Armii Czechos\u0142owackiej oraz w Ministerstwie Spraw Wewn\u0119trznych, prawie r\u00f3wnocze\u015bnie pojawi\u0142o si\u0119 zapotrzebowanie na nowy rodzaj broni \u2013 ma\u0142ogabarytowy pistolet maszynowy. Wojskowi chcieli wyposa\u017cy\u0107 we\u0144 zwiadowc\u00f3w, s\u0142u\u017cby techniczne oraz za\u0142ogi woz\u00f3w bojowych, za\u015b \u201ebezpieczniacy\u201d potrzebowali broni \u0142atwej do ukrycia i \u0142atwej w obs\u0142udze, a zarazem dysponuj\u0105cej si\u0142a ognia wi\u0119ksz\u0105 ni\u017c pistolet. Na podstawie przedstawionych wymaga\u0144 (formalnie wojskowych, ale w rzeczywisto\u015bci g\u0142\u00f3wnie odzwierciedlaj\u0105cych potrzeby MSW) tak\u0105 bro\u0144 zaprojektowa\u0142 i skonstruowa\u0142 zesp\u00f3\u0142 kierowany przez Miroslava Ryba\u0159a (\u0142\u0105cznie 13 os\u00f3b, spo\u015br\u00f3d kt\u00f3rych najwa\u017cniejszy wk\u0142ad wnie\u015bli in\u017cynierowie Ji\u0159\u00ed \u010cerm\u00e1k oraz Otakar Gala\u0161).<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-large\"><a href=\"https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/Foto-01.jpg\" data-rel=\"lightbox-image-0\" data-rl_title=\"\" data-rl_caption=\"\" title=\"\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"520\" src=\"https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/Foto-01-1024x520.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-4160\" srcset=\"https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/Foto-01-1024x520.jpg 1024w, https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/Foto-01-300x152.jpg 300w, https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/Foto-01-768x390.jpg 768w, https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/Foto-01-624x317.jpg 624w, https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/Foto-01.jpg 1181w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/a><figcaption class=\"wp-element-caption\">Miroslav Ryba\u0159 (fot. https:\/\/encyklopedie.brna.cz) i jego dzie\u0142o \u2013 pistolet naszynowy vz. 61 \u201e\u0160korpion&#8221;. Na zdj\u0119ciu egzemplarz wyprodukowany w zak\u0142adach \u010ceska Zbrojovka Uhersky Brod w roku 1965, z magazynkami 10 i 20 nabojowymi (fot. autora)<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n<p>Now\u0105 bro\u0144 opracowano pod stosunkowo s\u0142aby nab\u00f3j 7,65 x 17mm Browning SR (.32 ACP). Nie by\u0142o to najlepsze rozwi\u0105zanie z punktu widzenia wojska, ale spe\u0142nia\u0142o jedno z najwa\u017cniejszych wymaga\u0144 MSW &#8211; tak\u0105 bro\u0144 stosunkowo \u0142atwo i skutecznie dawa\u0142o si\u0119 wyt\u0142umi\u0107. Ponadto bro\u0144 by\u0142a do\u015b\u0107 stabilna przy prowadzeniu ognia seriami (w przeciwie\u0144stwie np. do polskiego pistoletu maszynowego wz. 63 strzelaj\u0105cego 9 mm nabojem \u201e Makarow\u201d) oraz ca\u0142kiem celna przy strzelaniu ogniem pojedynczym i to na odleg\u0142o\u015b\u0107 ponad 100 metr\u00f3w, czyli znacznie poza zasi\u0119giem celnego strza\u0142u z \u201eklasycznego\u201d pistoletu.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-large\"><a href=\"https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/Foto-2-scaled.jpg\" data-rel=\"lightbox-image-1\" data-rl_title=\"\" data-rl_caption=\"\" title=\"\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"801\" src=\"https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/Foto-2-1024x801.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-4164\" srcset=\"https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/Foto-2-1024x801.jpg 1024w, https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/Foto-2-300x235.jpg 300w, https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/Foto-2-768x601.jpg 768w, https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/Foto-2-1536x1201.jpg 1536w, https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/Foto-2-2048x1602.jpg 2048w, https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/Foto-2-624x488.jpg 624w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/a><figcaption class=\"wp-element-caption\">\u201e\u0160korpion&#8221; cz\u0119\u015bciowo roz\u0142o\u017cony i ten sam egzemplarz w przepisowej kaburze sk\u00f3rzanej (tak\u017ce wyprodukowanej przez \u010cZ Uhersky Brod). Fot. autora<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n<p>Seryjna produkcja \u201e\u0160korpion\u00f3w\u201d, oficjalnie przyj\u0119tych do uzbrojenia pod oznaczeniem \u201e<em>Samopal vzor 61<\/em>\u201d rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 w roku 1963. Bro\u0144 wzbudzi\u0142a du\u017ce zainteresowanie r\u00f3wnie\u017c poza Czechos\u0142owacj\u0105, w wyniku czego w latach osiemdziesi\u0105tych opracowano wersje o kalibrze 9 mm (zar\u00f3wno na nab\u00f3j radziecki, jak i nab\u00f3j \u201eParabellum\u201d). W \u00f3wczesnej Jugos\u0142awii uruchomiono tak\u017ce produkcj\u0119 licencyjn\u0105 w wytw\u00f3rni Zastava Oru\u017eje, pod oznaczeniem M-84.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full is-resized\"><a href=\"https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/Foto-3-22-Vysadkovy-Pluk.jpg\" data-rel=\"lightbox-image-2\" data-rl_title=\"\" data-rl_caption=\"\" title=\"\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"650\" height=\"411\" src=\"https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/Foto-3-22-Vysadkovy-Pluk.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-4166\" style=\"width:762px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/Foto-3-22-Vysadkovy-Pluk.jpg 650w, https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/Foto-3-22-Vysadkovy-Pluk-300x190.jpg 300w, https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/Foto-3-22-Vysadkovy-Pluk-624x395.jpg 624w\" sizes=\"auto, (max-width: 650px) 100vw, 650px\" \/><\/a><figcaption class=\"wp-element-caption\">Spadochroniarze Armii Czechos\u0142owackiej (22. V\u00fdsadkov\u00fd Pluk) podczas \u0107wicze\u0144 latem 1974. Oficer na pierwszym planie uzbrojony jest w &#8222;\u0160korpiona&#8221;. Cz\u0119sto publikowane zdj\u0119cie, kt\u00f3rego pochodzenia nie uda\u0142o mi si\u0119 jednoznacznie ustali\u0107 \u2013 wed\u0142ug niekt\u00f3rych opis\u00f3w jest to kadr z filmu dokumentalnego, wed\u0142ug innych autorem jest Old\u0159ich Egem \/ Vojensk\u00fd \u00fast\u0159edn\u00ed archiv.<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n<p>\u0141\u0105cznie w zak\u0142adach \u010cesk\u00e1 Zbrojovka w Uherskim Brodzie wyprodukowano oko\u0142o 210 000 egzemplarzy, w tym kilka partii pozbawionych jakichkolwiek oznacze\u0144 i numer\u00f3w seryjnych. Bro\u0144 bez oznacze\u0144 by\u0142a, zw\u0142aszcza w latach siedemdziesi\u0105tych i osiemdziesi\u0105tych, ch\u0119tnie wykorzystywana przez terroryst\u00f3w \u2013 w tym irlandzk\u0105 IRA, Rote-Armee Fraktion w Niemczech Zachodnich oraz Czerwone Brygady we W\u0142oszech. Najbardziej znan\u0105 ofiar\u0105 u\u017cycia \u201e\u0160korpiona\u201d by\u0142 porwany po zbrojnym napadzie wiosn\u0105 1978 by\u0142y premier W\u0142och &#8211; Aldo Moro, kt\u00f3rego po okresie uwi\u0119zienia zastrzelono w\u0142a\u015bnie z tej broni.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><a href=\"https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/Foto-4-Aldo-Moro-scaled.jpg\" data-rel=\"lightbox-image-3\" data-rl_title=\"\" data-rl_caption=\"\" title=\"\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"276\" src=\"https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/Foto-4-Aldo-Moro-1024x276.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-4168\" srcset=\"https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/Foto-4-Aldo-Moro-1024x276.jpg 1024w, https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/Foto-4-Aldo-Moro-300x81.jpg 300w, https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/Foto-4-Aldo-Moro-768x207.jpg 768w, https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/Foto-4-Aldo-Moro-1536x414.jpg 1536w, https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/Foto-4-Aldo-Moro-2048x552.jpg 2048w, https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/Foto-4-Aldo-Moro-624x168.jpg 624w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/a><figcaption class=\"wp-element-caption\">Aldo Moro jako wi\u0119zie\u0144 \u201eCzerwonych Brygad\u201d. Zdj\u0119cie wykonane przez terroryst\u00f3w 19 marca 1978 i rozes\u0142ane do medi\u00f3w (fot. Domena Publiczna). Obok \u201e\u0160korpion\u201d  z t\u0142umikiem (fot. https:\/\/digitaltmuseum.se\/011024462869\/kulsprutepistol-m-1961)<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Oficjalnie natomiast, bro\u0144 u\u017cywana by\u0142a przez si\u0142y zbrojne lub s\u0142u\u017cby specjalne ponad dwudziestu kraj\u00f3w \u2013 od Wietnamu po Ugand\u0119. Jej nies\u0142abn\u0105ca popularno\u015b\u0107 spowodowa\u0142a, \u017ce w latach dziewi\u0119\u0107dziesi\u0105tych, nazwa \u201e\u0160korpion\u201d zosta\u0142a zastrze\u017cona przez CZ Uhersky Brod, jako znak towarowy.<br><br>Przy okazji opisywania historii \u201e\u0160korpiona\u201d, warto tak\u017ce wspomnie\u0107 o losach jego konstruktora, wspomnianego Miroslava Ryba\u0159a. Swoj\u0105 karier\u0119 zawodow\u0105 rozpocz\u0105\u0142 w roku 1943, czyli w czasie gdy \u010ceska Zbrojovka znajdowa\u0142a si\u0119 pod niemieck\u0105 kontrol\u0105 i pe\u0142n\u0105 par\u0105 produkowa\u0142a bro\u0144 na potrzeby III Rzeszy. Po wojnie natomiast uko\u0144czy\u0142 wy\u017csze studia techniczne i zosta\u0142 zatrudniony w zespole, kt\u00f3ry skonstruowa\u0142 UKM vz. 59 &#8211; pierwszy uniwersalny karabin maszynowy, jaki produkowano seryjnie na wsch\u00f3d od \u201e\u017celaznej kurtyny\u201d. Pistolet maszynowy \u201e\u0160korpion\u201d za\u015b by\u0142 pierwsz\u0105 samodzieln\u0105 (i zarazem ostatni\u0105) konstrukcj\u0105 Ryba\u0159a. 6 grudnia 1970 konstruktor zmar\u0142 nagle na atak serca, kiedy pr\u00f3bowa\u0142 odkopa\u0107 sw\u00f3j samoch\u00f3d, kt\u00f3ry ugrz\u0105z\u0142 w \u015bniegu na bocznej drodze\u2026<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>W drugiej po\u0142owie lat pi\u0119\u0107dziesi\u0105tych w Armii Czechos\u0142owackiej oraz w Ministerstwie Spraw Wewn\u0119trznych, prawie r\u00f3wnocze\u015bnie pojawi\u0142o si\u0119 zapotrzebowanie na nowy rodzaj broni \u2013 ma\u0142ogabarytowy pistolet maszynowy. Wojskowi chcieli wyposa\u017cy\u0107 we\u0144&#8230; <a href=\"https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/?p=4157\">Read more &raquo;<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":4172,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[15],"tags":[36,22,109],"class_list":["post-4157","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gun1","tag-bron-i-amunicja","tag-mssikm","tag-skorpion-vz-61"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4157","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4157"}],"version-history":[{"count":9,"href":"https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4157\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4171,"href":"https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4157\/revisions\/4171"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/4172"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4157"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4157"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4157"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}