Pierwszy karabin pana Saive\u2019a<\/strong>
R\u00f3wnie\u017c i wytw\u00f3rnia FN z belgijskiego Herstal nie pozosta\u0142a w tyle. Nad projektem prace rozpocz\u0105\u0142 Dieudonn\u00e9 Saive, dyrektor techniczny, a zarazem g\u0142\u00f3wny projektant firmy (znany ju\u017c m. in. jako tw\u00f3rca bardzo udanego pistoletu FN HP). Ju\u017c w roku 1937 Saive przedstawi\u0142 pierwszy prototyp nowego karabinu, ale zanim zdo\u0142a\u0142 go dopracowa\u0107, wiosn\u0105 1940 roku Belgia wpad\u0142a w r\u0119ce Niemc\u00f3w. Na szcz\u0119\u015bcie konstruktor zdo\u0142a\u0142 w ostatniej chwili ewakuowa\u0107 si\u0119 do Wielkiej Brytanii i przy tym tak\u017ce sprz\u0105tn\u0105\u0107 agresorom sprzed nosa dokumentacj\u0119 projektow\u0105 broni \u2013 cz\u0119\u015b\u0107 zabra\u0142 ze sob\u0105, a reszt\u0119 (oraz prototypy) ukryto lub zniszczono. Na Wyspach, a nast\u0119pnie w Kanadzie, do ko\u0144ca wojny Saive wspomaga\u0142 aliancki przemy\u0142 zbrojeniowy, m. in. konwertuj\u0105c sw\u00f3j pistolet HP na system calowy i nadzoruj\u0105c uruchomienie jego produkcji w zak\u0142adach John Inglis w Toronto.<\/p>\n\n\n\n
![\"\"](\"https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Fot-1a-scaled.jpg\")
<\/a>Po zako\u0144czeniu wojny i powrocie po powrocie do macierzystej wytw\u00f3rni, Saive doko\u0144czy\u0142 swoje przedwojenne prace, kt\u00f3rych wynik zmaterializowa\u0142 si\u0119 w postaci karabinu samopowtarzalnego, nazwanego oficjalnie SAFN-49 („Semi-Automatique de Fabrique Nationale Modele 1949”). Spotykane czasami rozwini\u0119cie dw\u00f3ch pierwszych liter (\u201eSA\u2026\u201d) jako \u201eSaive Automatique\u2026\u201d jest b\u0142\u0119dne, gdy\u017c bro\u0144 nigdy nie by\u0142a karabinem automatycznym (tj. maj\u0105cym mo\u017cliwo\u015b\u0107 prowadzenia ognia seryjnego).
Od roku pocz\u0105tku lat pi\u0119\u0107dziesi\u0105tych, SAFN-49 zacz\u0105\u0142 wchodzi\u0107 w wi\u0119kszych ilo\u015bciach do uzbrojenia armii belgijskiej. Wzbudzi\u0142 tak\u017ce du\u017ce zainteresowanie za granic\u0105, g\u0142\u00f3wnie w\u015br\u00f3d pa\u0144stw pozaeuropejskich (Europa w tym czasie zawalona by\u0142a ogromnymi ilo\u015bciami broni, jakie pozosta\u0142y po wojnie). Pierwszy kontrakt eksportowy zawarty zosta\u0142 z Wenezuel\u0105 ju\u017c 7 kwietnia 1948 roku na 4 000 karabin\u00f3w kalibru 7,92\u00d757 mm. P\u00f3\u017aniej SAFN-49 przyj\u0119to na uzbrojenie wojsk m. in. Indonezji, Argentyny, Brazylii oraz innych kraj\u00f3w Ameryki Po\u0142udniowej, Afryki i Bliskiego Wschodu. \u0141\u0105cznie szacuje si\u0119, \u017ce karabiny te trafi\u0142y do co najmniej 26 kraj\u00f3w, a w dziewi\u0119ciu zosta\u0142y przyj\u0119te jako uzbrojenie standardowe.<\/p>\n\n\n\n
W jednostkach pierwszoliniowych SAFN-49 s\u0142u\u017cy\u0142y a\u017c do roku 1967, kiedy to po \u201ewojnie sze\u015bciodniowej\u201d zast\u0105pi\u0142y je sowieckie karabinki AK. Karabiny belgijskie przesuni\u0119to do uzbrojenia s\u0142u\u017cb ty\u0142owych, cz\u0119\u015b\u0107 zmagazynowano, a w po\u0142owie lat 80-tych wyprzedano.<\/p>\n\n\n\n Produkcj\u0119 SAFN-49 zako\u0144czono w roku 1955 (\u0142\u0105cznie powsta\u0142o ich oko\u0142o 180 tysi\u0119cy egzemplarzy). W tym czasie na linie produkcyjne w Herstal wchodzi\u0142 ju\u017c jego nast\u0119pca, kt\u00f3ry mia\u0142 dos\u0142ownie podbi\u0107 \u015bwiat, czyli FN FAL, najs\u0142ynniejszy karabin Saive’a. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" W latach trzydziestych XX wieku zar\u00f3wno wojskowi taktycy, jak i konstruktorzy broni zacz\u0119li \u201ena powa\u017cnie\u201d interesowa\u0107 si\u0119 karabinami samopowtarzalnymi. Kierunek wygl\u0105da\u0142 na bardzo obiecuj\u0105cy \u2013 nowa bro\u0144 zar\u00f3wno zwi\u0119ksza\u0142aby zar\u00f3wno… Read more »<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":4589,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[15],"tags":[36,127,126,22,125],"class_list":["post-4567","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gun1","tag-bron-i-amunicja","tag-dieudonne-saive","tag-fn-herstal","tag-mssikm","tag-safn-49"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4567","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4567"}],"version-history":[{"count":23,"href":"https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4567\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4598,"href":"https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4567\/revisions\/4598"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/4589"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4567"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4567"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4567"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
SAFN-49 nad Nilem<\/strong>
Jednym z wi\u0119kszych u\u017cytkownik\u00f3w SAFN-49 by\u0142a armia Egiptu. Po II wojnie \u015bwiatowej jej uzbrojenie strzeleckie stanowi\u0142o mieszank\u0119, w kt\u00f3rej dominowa\u0142y niemieckie Mausery k98 (cz\u0119\u015b\u0107 z nich zakupiono w Czechos\u0142owacji, a cz\u0119\u015b\u0107 by\u0142a pozosta\u0142o\u015bci\u0105 po rozgromionym Afrika Korps). Postanowiono wi\u0119c ustandaryzowa\u0107 bro\u0144 strzeleck\u0105 pod mauserowski nab\u00f3j 7,92 mm, ale oprze\u0107 si\u0119 na jak najnowszej konstrukcji (najlepiej samopowtarzalnej) . Belgijski karabin doskonale wpasowywa\u0142 si\u0119 w egipskie potrzeby i wymagania, wi\u0119c 30 maja 1948 roku z\u0142o\u017cono zam\u00f3wienie na 17 600 egzemplarzy. Nie zd\u0105\u017cy\u0142y one wzi\u0105\u0107 udzia\u0142u w pierwszej wojnie egipsko-izraelskiej (z uwagi na embargo, na\u0142o\u017cone na strony konfliktu przez ONZ, dostarczono je dopiero rok p\u00f3\u017aniej), ale wojska kr\u00f3la Faruka by\u0142y tak z nich zadowolone, \u017ce niebawem dokupi\u0142y kolejne 20 tysi\u0119cy sztuk. <\/p>\n\n\n\n<\/a>
Ci\u0119\u017cki, niezawodny, lubiany<\/strong>
Karabiny SAFN-49 wzi\u0119\u0142y udzia\u0142 w o\u015bmiu wi\u0119kszych wojnach (nie licz\u0105c pomniejszych konflikt\u00f3w). Pierwszy raz bojowo u\u017cyli ich \u017co\u0142nierze belgijscy podczas wojny korea\u0144skiej (1950 – 53), a ostatni raz – wojska argenty\u0144skie w wojnie falklandzkiej (wiosna 1982).
Pewn\u0105 ciekawostk\u0105 jest, \u017ce SAFN-49 produkowano w pi\u0119ciu kalibrach, do pi\u0119ciu r\u00f3\u017cnych typ\u00f3w amunicji (7×57 mm, 7.62×51 mm, .30-\u201906 Springfield, 7.65×53 mm, 7.92×57 mm Mauser) elaborowanej r\u00f3\u017cnymi rodzajami prochu (nitrocelulozowe, nitroglicerynowe) – i w ka\u017cdej wersji dzia\u0142a\u0142a niezawodnie. Karabin mia\u0142 niewymienny magazynek na 10 naboj\u00f3w, \u0142adowany z pi\u0119cionabojowych \u0142\u00f3dek. Pod koniec lat siedemdziesi\u0105tych SAFN-49 u\u017cywane w armii Argentyny zmodernizowano, wyposa\u017caj\u0105c je w wymienne dwudziestonabojowe magazynki pude\u0142kowe.<\/p>\n\n\n\n<\/a>
Karabin SAFN-49 mia\u0142 spor\u0105 mas\u0119, lecz dzi\u0119ki bardzo przemy\u015blanej i ergonomicznej konstrukcji, by\u0142 broni\u0105 por\u0119czn\u0105, celn\u0105 i stabiln\u0105 podczas strzelania. By\u0142 powszechnie chwalony przez u\u017cytkownik\u00f3w, jednak wobec pojawienia si\u0119 FN FAL, bro\u0144 szybko zestarza\u0142a si\u0119 moralnie. Obecnie, w niekt\u00f3rych publikacjach SAFN-49 z pewn\u0105 doz\u0105 nostalgii okre\u015blany jest jako \u201eThe Last Old-School Battle Rifle<\/em>\u201d.<\/p>\n\n\n\n<\/a>