{"id":4569,"date":"2024-09-27T22:13:45","date_gmt":"2024-09-27T20:13:45","guid":{"rendered":"https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/?p=4569"},"modified":"2024-11-14T23:22:51","modified_gmt":"2024-11-14T22:22:51","slug":"pistolet-maszynowy-pps-43-czyli-mitologia-stosowana","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/?p=4569","title":{"rendered":"Pistolet maszynowy PPS-43, czyli \u201emitologia stosowana\u201d"},"content":{"rendered":"\n<p>W historii broni istniej\u0105 takie konstrukcje, o kt\u00f3rych \u201epowszechnie wiadomo, \u017ce\u2026\u201d. Na przyk\u0142ad pistolet maszynowy Sudajewa. Oto, co na przyk\u0142ad o genezie i celu jego powstania napisano w Wikipedii (wrzesie\u0144 2024, podkre\u015blenia autora), ale takie same informacje powielaj\u0105 si\u0119 w wi\u0119kszo\u015bci opis\u00f3w tej broni i w publikacjach na jej temat:<br>\u201e<em>Od 1941 podstawowym pistoletem maszynowym Armii Czerwonej by\u0142 PPSz. Sprawdzi\u0142 si\u0119 on jako uzbrojenie piechoty, ale z powodu masy i wymiar\u00f3w (d\u0142ugo\u015b\u0107 840 mm) <strong>nie nadawa\u0142 si\u0119 jako uzbrojenie obs\u0142ugi broni ci\u0119\u017ckiej<\/strong>. Dlatego w 1942 og\u0142oszono konkurs na nowy pistolet maszynowy, <strong>kt\u00f3ry mia\u0142 uzupe\u0142ni\u0107 pepesze<\/strong><\/em>. [\u2026]<br><em><strong>Pierwszym producentem<\/strong> pistoletu maszynowego PPS zosta\u0142y Zak\u0142ady Metalowe im. Woskowa w Siestroriecku (obw\u00f3d leningradzki).<\/em> [\u2026]<br><em>W nast\u0119pnych latach PPS <strong>zgodnie ze swoim przeznaczeniem<\/strong> by\u0142 u\u017cywany przez obs\u0142ug\u0119 broni ci\u0119\u017ckiej i czo\u0142gist\u00f3w<\/em>\u2026.\u201d<br>Niekt\u00f3re publikacje informuj\u0105 tak\u017ce, \u017ce Sudajew skonstruowa\u0142 t\u0119 bro\u0144 w obl\u0119\u017conym Leningradzie (i dlatego tam rozpocz\u0119to jej produkcj\u0119).<br>Jest tylko jeden ma\u0142y szkopu\u0142 \u2013 w rzeczywisto\u015bci by\u0142o nieco inaczej. A w\u0142a\u015bciwie zupe\u0142nie inaczej.<br><br><strong>Po co powsta\u0142 PPS?<\/strong><br><br>Nawet gdyby po prostu tylko zastanowi\u0107 si\u0119 \u201ena ch\u0142opski rozum\u201d, to pojawiaj\u0105 si\u0119 w\u0105tpliwo\u015bci. Oto wojna niemiecko-radziecka trwa ju\u017c od kilku miesi\u0119cy, a Armia Czerwona zbiera ci\u0119gi, o jakich nie \u015bni\u0142o si\u0119 jej dow\u00f3dztwu w najczarniejszych snach. Straty w ludziach id\u0105 w miliony, straty broni strzeleckiej s\u0105 jeszcze wy\u017csze (to w\u00f3wczas w\u0142a\u015bnie \u017co\u0142nierze maj\u0105 czasami przys\u0142owiowy \u201ejeden karabin na trzech\u201d). Kraj stoi na skraju przepa\u015bci, a tu kto\u015b mia\u0142by si\u0119 zajmowa\u0107 jak\u0105\u015b now\u0105 broni\u0105 osobist\u0105 specjalnie \u201edla artylerzyst\u00f3w i czo\u0142gist\u00f3w\u201d? Trudno w to uwierzy\u0107, tym bardziej, \u017ce w tym samym okresie z plan\u00f3w produkcji bezlito\u015bnie wykre\u015blana jest nawet taka bro\u0144, kt\u00f3ra ju\u017c istnieje i zosta\u0142a wcze\u015bniej oficjalnie przyj\u0119ta do uzbrojenia (jak karabin maszynowy DS-39, czy pistolet Wojewodina). A towarzysz Stalin w mgnieniu oka wys\u0142a\u0142by na bia\u0142e nied\u017awiedzie lub pod mur ka\u017cdego, kto zamiast my\u015ble\u0107 o zwi\u0119kszeniu produkcji tego co najpilniej potrzebne, zawraca mu g\u0142ow\u0119 jakim\u015b, nieistniej\u0105cym jeszcze, pistoletem maszynowym \u201edla obs\u0142ugi broni ci\u0119\u017ckiej\u201d\u2026<br>No tak, ale przecie\u017c jest faktem, \u017ce wczesn\u0105 wiosn\u0105 1942 og\u0142oszono konkurs na nowy pistolet maszynowy, a Stalin wcale nie rozgoni\u0142 towarzystwa na cztery wiatry, przeciwnie \u2013 traktowa\u0142 temat z \u017cyczliw\u0105 uwag\u0105. Jak wyja\u015bni\u0107 ten paradoks?<br>Odpowied\u017a jest prosta, cho\u0107 mo\u017ce zaskakuj\u0105ca \u2013 PPS wcale nie mia\u0142 \u201euzupe\u0142ni\u0107 pepeszy\u201d. Mia\u0142 j\u0105 zast\u0105pi\u0107.<br><br><strong>Prawda czasu, prawda frontu<\/strong><br><br>W styczniu 1942, czyli zaledwie p\u00f3\u0142 roku po wprowadzeniu do uzbrojenia Armii Czerwonej pistoletu maszynowego Szpagina (PPSz) i uzyskaniu opinii u\u017cytkownik\u00f3w, dokonano krytycznej oceny tej broni i zarekomendowano jak najszybsze zast\u0105pienie jej now\u0105 konstrukcj\u0105. \u201ePepesza\u201d, mimo swych niew\u0105tpliwych zalet, mia\u0142a tak\u017ce kilka wad, kt\u00f3re wysz\u0142y na jaw w realiach frontowych i okaza\u0142y si\u0119 bardzo uci\u0105\u017cliwe. Wcale nie chodzi\u0142o o jej mas\u0119 i wymiary &#8211; narzekano przede wszystkim na zbyt wysok\u0105 szybkostrzelno\u015b\u0107 oraz na niecelno\u015b\u0107 broni. Oba czynniki powodowa\u0142y marnowanie amunicji i to w sytuacji, gdy liczy\u0142 si\u0119 ka\u017cdy nab\u00f3j.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><a href=\"https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Fot-2-1-scaled.jpg\" data-rel=\"lightbox-image-0\" data-rl_title=\"\" data-rl_caption=\"\" title=\"\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"658\" src=\"https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Fot-2-1-1024x658.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-4605\" srcset=\"https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Fot-2-1-1024x658.jpg 1024w, https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Fot-2-1-300x193.jpg 300w, https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Fot-2-1-768x494.jpg 768w, https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Fot-2-1-1536x987.jpg 1536w, https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Fot-2-1-2048x1316.jpg 2048w, https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Fot-2-1-624x401.jpg 624w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/a><figcaption class=\"wp-element-caption\">PPSz \u2013 bro\u0144, kt\u00f3ra wbrew p\u00f3\u017aniejszej legendzie, tak naprawd\u0119 zawiod\u0142a i PPS-43, kt\u00f3ry mia\u0142 j\u0105 zast\u0105pi\u0107. Fot. autora<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>K\u0142opotliwa okaza\u0142a si\u0119 tak\u017ce eksploatacja &#8222;pepeszy&#8221; (chocia\u017c mia\u0142a by\u0107 jej najmocniejszym punktem). Problemy sprawia\u0142a zw\u0142aszcza wymiana magazynka b\u0119bnowego (szczeg\u00f3lnie w ruchu oraz w nocy), a co gorsza, okaza\u0142o si\u0119, \u017ce magazynki nie s\u0105 wzajemnie wymienne \u2013 do konkretnego egzemplarza PPSz kompletowano dwa pasuj\u0105ce \u201eb\u0119bny\u201d i koniec. Gdy \u017co\u0142nierz zu\u017cy\u0142 wszystkie zawarte w nich naboje, stawa\u0142 si\u0119 bezbronny \u2013 do\u0142adowanie ich na polu bitwy by\u0142o praktycznie niewykonalne, a z kolei te zabrane rannemu lub zabitemu koledze, z regu\u0142y nie pasowa\u0142y do jego broni\u2026<br>Kolejnym powa\u017cnym problemem by\u0142o zbyt \u0142atwe (!) rozk\u0142adanie \u201epepeszy\u201d \u2013 okaza\u0142o si\u0119, \u017ce mo\u017cna by\u0142o to zrobi\u0107 jednym przypadkowym ruchem, co czasami zdarza\u0142o si\u0119 w ferworze walki&#8230; Do tego jeszcze produkcja okaza\u0142a si\u0119 jednak nazbyt praco- i materia\u0142och\u0142onna, jak na wojenne potrzeby (obr\u00f3bka cz\u0119\u015bci stalowych z odkuwek generowa\u0142a a\u017c 70% odpad\u00f3w).<br>Na to wszystko na\u0142o\u017cy\u0142a si\u0119 sytuacja strategiczna \u2013 Fabryka Nr 367 w Zagorsku (jedyny w\u00f3wczas producent \u201epepesz\u201d) przerwa\u0142a prac\u0119, gdy jesieni\u0105 1941 jej maszyny za\u0142adowano do wagon\u00f3w i zacz\u0119to wywozi\u0107 a\u017c do Wiatskich Polian. W tej sytuacji, G\u0142\u00f3wny Zarz\u0105d Artylerii Armii Czerwonej (odpowiedzialny r\u00f3wnie\u017c za nowe projekty indywidualnej broni strzeleckiej) postanowi\u0142 wykorzysta\u0107 specyficzne \u201eokno czasowe okazji\u201d \u2013 gdyby w mi\u0119dzyczasie szybko opracowano nowy pistolet maszynowy, produkcji PPSz prawdopodobnie ju\u017c by nie wznawiano, a na pewno nie na wielk\u0105 skal\u0119. Jej miejsce w zak\u0142adach zbrojeniowych zaj\u0119\u0142aby nowa konstrukcja.<br><br><strong>Walka o przetrwanie<\/strong><br><br>W lutym 1942 og\u0142oszono zatem konkurs na nowy wzorzec pistoletu maszynowego. Szczeg\u00f3lny nacisk po\u0142o\u017cono na zmniejszenie masy (3 kg dla samej broni, a 6,5 kg dla broni z zapasem sze\u015bciu magazynk\u00f3w po 35 naboj\u00f3w) i zmniejszenie szybkostrzelno\u015bci. Wyci\u0105gaj\u0105c wnioski z dotychczasowych do\u015bwiadcze\u0144, niezwykle mocno podkre\u015blono tak\u017ce wymagan\u0105 \u201eergonomi\u0119\u201d broni &#8211; por\u0119czno\u015b\u0107, \u0142atwo\u015b\u0107 obs\u0142ugi, a zarazem bezpiecze\u0144stwo. Odpowiednio sprecyzowano te\u017c wymagania co do technologii produkcji \u2013 np. liczba roboczogodzin na stanowiskach maszynowych mia\u0142a by\u0107 nie wi\u0119ksza ni\u017c 3,5 (dla por\u00f3wnania: dla PPSz wynosi\u0142a ona 7,5, a dla najbardziej uproszczonego brytyjskiego \u201eStena Mk III\u201d &#8211; 5,5).<br>Do konkursu przedstawiono 9 prototyp\u00f3w, a w celach por\u00f3wnawczych, jako dziesi\u0105ty wzi\u0119to niemiecki MP-40. Zwyci\u0119zc\u0105 zosta\u0142a bro\u0144 skonstruowana przez m\u0142odego, niespe\u0142na 30-letniego in\u017cyniera Aleksieja I. Sudajewa, nazwana oficjalnie PP-42, a p\u00f3\u017aniej PPS-42 (PPS = Pistolet-Pulemiot Sudajewa, 42 = rok opracowania).<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><a href=\"https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Fot-3-1.jpg\" data-rel=\"lightbox-image-1\" data-rl_title=\"\" data-rl_caption=\"\" title=\"\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"880\" height=\"578\" src=\"https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Fot-3-1.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-4608\" srcset=\"https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Fot-3-1.jpg 880w, https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Fot-3-1-300x197.jpg 300w, https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Fot-3-1-768x504.jpg 768w, https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Fot-3-1-624x410.jpg 624w\" sizes=\"auto, (max-width: 880px) 100vw, 880px\" \/><\/a><figcaption class=\"wp-element-caption\">Aleksiej Iwanowicz Sudajew i jego PPS-y. Po lewej PPS-42, po prawej PPS-43. Fot. https:\/\/en.topwar.ru<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Dla Szpagina (kt\u00f3ry tak\u017ce startowa\u0142 w konkursie ze zmodyfikowan\u0105, poprawion\u0105 \u201epepesz\u0105\u201d, oznaczon\u0105 PPSz-2 i by\u0142 pewien sukcesu) by\u0142 to bolesny cios. Zareagowa\u0142 ma\u0142ostkowo i paskudnie &#8211; natychmiast zacz\u0105\u0142 na wszelkie sposoby blokowa\u0107 skierowanie broni Sudajewa do produkcji. G\u0142o\u015bno kwestionowa\u0142 zar\u00f3wno wynik konkursu, rzetelno\u015b\u0107 test\u00f3w por\u00f3wnawczych, jak i uczciwo\u015b\u0107 komisji. Dosz\u0142o do tego, \u017ce jej cz\u0142onkowie musieli t\u0142umaczy\u0107 si\u0119 przed samym Beri\u0105, wszechw\u0142adnym szefem stalinowskiej bezpieki. Co wi\u0119cej, Ludowy Komisarz (minister) Uzbrojenia, Dmitrij Ustinow najzwyczajniej zignorowa\u0142 wynik konkursu i zdecydowanie popar\u0142 Szpagina. Z jednej strony mia\u0142 jakie\u015b swoje racje (np., \u017ce  \u0142atwiej by\u0142o w Wiatskich Polianach przywr\u00f3ci\u0107 wytwarzanie broni ju\u017c \u201eoswojonej\u201d ni\u017c zacz\u0105\u0107 produkcj\u0119 nowej, niechby i prostszej), ale z drugiej strony fakt, \u017ce zablokowa\u0142 produkcj\u0119 pistoletu maszynowego Sudajewa w jakiejkolwiek podleg\u0142ej sobie fabryce, a produkcj\u0119 \u201epepesz\u201d uruchamia\u0142, gdzie si\u0119 tylko da\u0142o, \u015bwiadczy\u0142 raczej o ura\u017conej ambicji i ch\u0119ci pokazania &#8222;kto tu rozdaje karty&#8221;&#8230; <br><br><strong>W obl\u0119\u017conym Leningradzie<\/strong><br><br>Po stronie Sudajewa stan\u0119li jednak inni decydenci i w rezultacie rozgrywek oraz przepychanek mi\u0119dzy r\u00f3\u017cnymi koteriami i frakcjami w\u0142adzy, jesieni\u0105 1942, produkcj\u0119 PPS-\u00f3w podj\u0119\u0142a Fabryka nr 828 w Moskwie, podleg\u0142a Ludowemu Komisariatowi Produkcji Mo\u017adzierzy (czyli poza jurysdykcj\u0105 Ustinowa). Drugim producentem, od grudnia 1942, zosta\u0142y Zak\u0142ady Metalowe im. Woskowa (w Siestroriecku k. Leningradu) i to w\u0142a\u015bnie da\u0142o pocz\u0105tek legendzie, jakoby Sudajew opracowa\u0142 PPS w tym obl\u0119\u017conym mie\u015bcie. Tymczasem konstruktor by\u0142 pracownikiem \u201ePoligonu Naukowo-Badawczego Broni Strzeleckiej\u201d w Szczurowie pod Moskw\u0105, a i sam konkurs na now\u0105 bro\u0144 nie mia\u0142 z Leningradem nic wsp\u00f3lnego.<\/p>\n\n\n\n<p>Faktem natomiast jest, \u017ce Leningrad, duszony niemieck\u0105 blokad\u0105, pilnie potrzebowa\u0142 broni, a PPS nadawa\u0142 si\u0119 znakomicie do produkcji nawet w takich zak\u0142adach, kt\u00f3re nie mia\u0142y wcze\u015bniej \u017cadnego do\u015bwiadczenia z jej wytwarzaniem. Dlatego te\u017c, po decyzji o podj\u0119ciu jego produkcji na miejscu, Sudajew na pewien czas zosta\u0142 wys\u0142any do obl\u0119\u017conego miasta, by tam doradza\u0107 i wspomaga\u0107 uruchomienie jego produkcji.<br><br><strong>Bro\u0144 dla spadochroniarzy i czo\u0142gist\u00f3w?<br><\/strong><br>W mi\u0119dzyczasie, konstruktor opieraj\u0105c si\u0119 na pierwszych informacjach nap\u0142ywaj\u0105cych od frontowych u\u017cytkownik\u00f3w, jeszcze dopracowa\u0142 i ulepszy\u0142 swoj\u0105 bro\u0144. 30 maja 1943 postanowieniem G\u0142\u00f3wnego Komitetu Obrony ZSRR nr 3402ss (ss = \u201e<em>sowierszenno sekrietno<\/em>\u201d \/ &#8222;<em>\u015bci\u015ble tajne<\/em>\u201d) przyj\u0119to j\u0105 wreszcie oficjalnie jako standard w Armii Czerwonej, ale\u2026 r\u00f3wnolegle z masowo ju\u017c produkowanymi PPSz-ami (kt\u00f3rymi w mi\u0119dzyczasie Ustinow i Szpagin dos\u0142ownie zasypali Armi\u0119 Czerwon\u0105).<br>Tak wi\u0119c bro\u0144, kt\u00f3ra mia\u0142a zast\u0105pi\u0107 \u201epepesze\u201d sko\u0144czy\u0142a faktycznie jako ich uzupe\u0142nienie, chocia\u017c nie tak\u0105 rol\u0119 przewidziano dla niej. Z powodu zaciek\u0142o\u015bci i zawi\u015bci jednego cz\u0142owieka (Szpagina) oraz obstrukcyjnej dzia\u0142alno\u015bci drugiego (Ustinowa), ani jednego egzemplarza PPS nie wyprodukowano nigdy w jakiejkolwiek fabryce na kt\u00f3r\u0105 Ustinow mia\u0142 wp\u0142yw. Wytwarzano je w zak\u0142adach podleg\u0142ych innym Ludowym Komisariatom, np. produkuj\u0105cych wcze\u015bniej mo\u017adzierze, aparatur\u0119 pomiarow\u0105, osprz\u0119t pomocniczy itp. (jak Fabryka Nr 18 \u201eZrzeszenie Primus\u201d, czy Zak\u0142ady Produkcji Instrument\u00f3w Pomiarowych w Tbilisi). \u015awiadczy\u0142o to bardzo pozytywnie o jej prostocie i \u201etechnologiczno\u015bci\u201d, ale z drugiej strony \u2013 wielko\u015b\u0107 produkcji tych zak\u0142ad\u00f3w mia\u0142a si\u0119 nijak do masowego zalewu \u201epepesz\u201d&#8230; W takiej sytuacji (i dopiero w\u00f3wczas) wspomniany G\u0142\u00f3wny Komitet Obrony rozs\u0105dnie zarekomendowa\u0142, aby w pierwszej kolejno\u015bci kierowa\u0107 PPS-y do pododdzia\u0142\u00f3w, cyt.: \u201e\u2026 <em>powietrzno-desantowych, kawaleryjskich i specjalnych<\/em> [to ostatnie oznacza\u0142o g\u0142\u00f3wnie partyzanckie \u2013 przyp. aut.]\u201d.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full is-resized\"><a href=\"https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Fot-5.jpg\" data-rel=\"lightbox-image-2\" data-rl_title=\"\" data-rl_caption=\"\" title=\"\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"486\" height=\"672\" src=\"https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Fot-5.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-4614\" style=\"width:560px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Fot-5.jpg 486w, https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Fot-5-217x300.jpg 217w\" sizes=\"auto, (max-width: 486px) 100vw, 486px\" \/><\/a><figcaption class=\"wp-element-caption\">PPS-43 u \u201ele\u015bnych\u201d. Po\u015brodku zdj\u0119cia, w\u015br\u00f3d partyzant\u00f3w sowieckich, stoi os\u0142awiony komunistyczny wata\u017cka i zbrodniarz Miko\u0142aj Diomko (szerzej znany jako Mieczys\u0142aw Moczar, \u00f3wczesny dow\u00f3dca Okr\u0119gu Lubelskiego Armii Ludowej, po wojnie m. in. szef UB w \u0141odzi i minister Spraw Wewn\u0119trznych w czasach Gomu\u0142ki). Autor zdj\u0119cia nieznany, domena publiczna<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n<p>I w taki spos\u00f3b PPS-43 wszed\u0142 do uzbrojenia jako bro\u0144 do\u015b\u0107 niszowa, mimo, \u017ce plany i oczekiwania wobec niego by\u0142y zupe\u0142nie inne. Tym niemniej sprawdzi\u0142 si\u0119 doskonale wsz\u0119dzie, gdzie trafi\u0142, jego produkcja sukcesywnie ros\u0142a, a coraz liczniejsze grono u\u017cytkownik\u00f3w chwali\u0142o go na pot\u0119g\u0119.<br><br><strong>Po wojnie, jak to po wojnie\u2026<\/strong><br><br>Faktem jest, \u017ce chwali\u0107 PPS by\u0142o za co. Bro\u0144 Sudajewa by\u0142a relatywne lekka, do\u015b\u0107 niewielka (po z\u0142o\u017ceniu kolby), prosta, bezpieczna, niezawodna, wygodna w u\u017cyciu, a w dodatku tania i \u0142atwa w produkcji. Wielu bronioznawc\u00f3w uznawa\u0142o j\u0105 za najlepszy pistolet maszynowy drugiej po\u0142owy wojny.<br>Nic wi\u0119c dziwnego, \u017ce po II wojnie \u015bwiatowej PPS-y rozprzestrzeni\u0142y si\u0119 po \u015bwiecie, zw\u0142aszcza w\u015br\u00f3d wojsk Uk\u0142adu Warszawskiego i licznych \u201ekraj\u00f3w zaprzyja\u017anionych\u201d. Mi\u0119dzy innymi przyj\u0119to je jako standard w ludowym Wojsku Polskim, a ich produkcje licencyjna uruchomiono w kraju (pod oznaczeniem \u201ePistolet maszynowy wz. 43\u201d).<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><a href=\"https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Fot-6-scaled.jpg\" data-rel=\"lightbox-image-3\" data-rl_title=\"\" data-rl_caption=\"\" title=\"\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"730\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Fot-6-730x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-4616\" srcset=\"https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Fot-6-730x1024.jpg 730w, https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Fot-6-214x300.jpg 214w, https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Fot-6-768x1078.jpg 768w, https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Fot-6-1095x1536.jpg 1095w, https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Fot-6-1459x2048.jpg 1459w, https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Fot-6-624x876.jpg 624w, https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Fot-6-scaled.jpg 1824w\" sizes=\"auto, (max-width: 730px) 100vw, 730px\" \/><\/a><figcaption class=\"wp-element-caption\">Pistolet maszynowy wz. 43 (licencyjny PPS-43) o numerze seryjnym C-2859, wyprodukowany w 1949 w Zak\u0142adach H. Cegielskiego w Poznaniu, By\u0142 to ostatni rok, w kt\u00f3rym bro\u0144 znakowano jeszcze \u201eklasycznym\u201d przedwojennym logo firmy (od roku 1950 zast\u0105pi\u0142a je cyfra \u201e6\u201d w owalu, a nazw\u0119 przedsi\u0119biorstwa zmieniona na \u201eZak\u0142ady Metalowe im. J\u00f3zefa Stalina w Poznaniu\u201d tzw. ZISPO)<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Pierwszym polskim producentem zosta\u0142y Zak\u0142ady Hipolita Cegielskiego w Poznaniu. W latach 1946 \u2013 1950 by\u0142a to jedyna wytw\u00f3rnia tej broni w Polsce. Na pocz\u0105tku lat pi\u0119\u0107dziesi\u0105tych do\u0142\u0105czy\u0142y kolejne \u2013 radomskie Zak\u0142ady Metalowe im. Genera\u0142a Waltera (przed wojn\u0105 i obecnie \u201eFabryka Broni Radom\u201d) i \u0142\u00f3dzki Kombinat Maszyn W\u0142\u00f3kienniczych \u201eWifama\u201d (wed\u0142ug niekt\u00f3rych publikacji, PPS-y produkowa\u0142a tak\u017ce katowicka Huta Baildon). W sumie w kraju powsta\u0142o ok. 285 000 egzemplarzy pistolet\u00f3w maszynowych \u201ewz. 43\u201d oraz zmodyfikowanych \u201ewz. 43\/52\u201d (ze sta\u0142a kolb\u0105 drewnian\u0105 \u2013 bo nasi \u00f3wcze\u015bni genera\u0142owie z sowieckiego importu lubili jednak takie solidne konstrukcje, kt\u00f3rymi w razie czego mo\u017cna by\u0142o \u201ew drzwi za\u0142omota\u0107\u201d).<br><br>W jednostkach ty\u0142owych WP u\u017cywano tej broni jeszcze w latach osiemdziesi\u0105tych.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><a href=\"https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Fot-7.jpg\" data-rel=\"lightbox-image-4\" data-rl_title=\"\" data-rl_caption=\"\" title=\"\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"714\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Fot-7-714x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-4618\" srcset=\"https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Fot-7-714x1024.jpg 714w, https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Fot-7-209x300.jpg 209w, https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Fot-7-768x1102.jpg 768w, https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Fot-7-624x895.jpg 624w, https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Fot-7.jpg 800w\" sizes=\"auto, (max-width: 714px) 100vw, 714px\" \/><\/a><figcaption class=\"wp-element-caption\">\u017bo\u0142nierze ludowego Wojska Polskiego, uzbrojeni w pistolety maszynowe wz. 43 (powy\u017cej) oraz w zmodyfikowane wz. 43\/52. Lata pi\u0119\u0107dziesi\u0105te XX wieku. Zdj\u0119cie g\u00f3rne: via https:\/\/miastokolobrzeg.pl, zdj\u0119cie dolne via https:\/\/www.armedconflicts.com. Autor\u00f3w zdj\u0119\u0107, ani bli\u017cszych szczeg\u00f3\u0142\u00f3w (datowanie, miejsca, jednostki) nie uda\u0142o mi si\u0119 ustali\u0107<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>W historii broni istniej\u0105 takie konstrukcje, o kt\u00f3rych \u201epowszechnie wiadomo, \u017ce\u2026\u201d. Na przyk\u0142ad pistolet maszynowy Sudajewa. Oto, co na przyk\u0142ad o genezie i celu jego powstania napisano w Wikipedii (wrzesie\u0144&#8230; <a href=\"https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/?p=4569\">Read more &raquo;<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":4631,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[15],"tags":[36,22,130,129,128],"class_list":["post-4569","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gun1","tag-bron-i-amunicja","tag-mssikm","tag-pistolet-maszynowy-wz-43","tag-pps-43","tag-sudajew"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4569","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4569"}],"version-history":[{"count":77,"href":"https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4569\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4825,"href":"https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4569\/revisions\/4825"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/4631"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4569"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4569"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4569"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}