{"id":4979,"date":"2025-02-18T14:21:18","date_gmt":"2025-02-18T13:21:18","guid":{"rendered":"https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/?p=4979"},"modified":"2025-02-27T18:10:35","modified_gmt":"2025-02-27T17:10:35","slug":"pistolet-maszynowy-thompson-czesc-2-od-zera-do-bohatera","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/?p=4979","title":{"rendered":"Pistolet maszynowy Thompson. Cz\u0119\u015b\u0107 2: Od zera do bohatera"},"content":{"rendered":"\n

Jesieni\u0105 roku 1918 \u201eThe Thompson Sub-machine Gun\u201d by\u0142 wreszcie got\u00f3w, ale\u2026 w\u0142a\u015bnie sko\u0144czy\u0142a si\u0119 wojna i wszystko zmieni\u0142o si\u0119 praktycznie z dnia na dzie\u0144. \u201eWymiatacz okop\u00f3w\u201d straci\u0142 racj\u0119 bytu, przesta\u0142y istnie\u0107 ogromne rynki zbytu, a w \u015blad za nimi rozwia\u0142y si\u0119 tak\u017ce oczekiwane krociowe zyski.<\/p>\n\n\n\n


John Thompson, kt\u00f3ry w grudniu tego roku ponownie przeszed\u0142 w stan spoczynku, nie patrzy\u0142 na taki rozw\u00f3j sytuacji z za\u0142o\u017conymi r\u0119kami. Przedsi\u0119biorstwo \u201eAuto Ordnance\u201d na w\u0142asne ryzyko zleci\u0142o wyprodukowanie kilku tysi\u0119cy egzemplarzy broni \u00f3wczesnemu gigantowi \u2013 firmie \u201eColt\u201d, a sam emerytowany genera\u0142 zmieni\u0142 si\u0119 w akwizytora. Wspierany przez kolejnego bliskiego wsp\u00f3\u0142pracownika, kt\u00f3rym by\u0142 George E. Goll (jego dawny szofer, pe\u0142ni\u0105cy obecnie obowi\u0105zki kontrolera jako\u015bci i szefa marketingu \u201eAuto Ordnance\u201d) niestrudzenie puka\u0142 do wszelkich mo\u017cliwych drzwi, w kraju i za granic\u0105. Bezskutecznie. Ameryka\u0144ska armia, jeszcze niedawno tak zainteresowana, teraz krytykowa\u0142a bro\u0144, uznaj\u0105c j\u0105 za nazbyt drog\u0105 i niepotrzebn\u0105 do niczego \u201ezabawk\u0119\u201d. Marynarka i Piechota Morska, chocia\u017c zakupi\u0142y niewielkie partie, tak\u017ce nie kwapi\u0142y si\u0119 do jej masowego wykorzystania. Podobna sytuacja powtarza\u0142a si\u0119 podczas pr\u00f3b promocji za granic\u0105. Ma\u0142o znan\u0105 ciekawostk\u0105 jest to, \u017ce Thompson usi\u0142owa\u0142 ni\u0105 zainteresowa\u0107 tak\u017ce Wojsko Polskie, tocz\u0105ce akurat wojn\u0119 z bolszewick\u0105 Rosj\u0105. Polacy nie byli zainteresowani, chocia\u017c najprawdopodobniej g\u0142\u00f3wnym powodem tego by\u0142a zaporowa cena (ok. 200 \u00f3wczesnych dolar\u00f3w za sztuk\u0119, co stanowi\u0142o odpowiednik mniej wi\u0119cej 4 tysi\u0119cy dolar\u00f3w obecnie). Jako, \u017ce \u201ebusiness is business<\/em>\u201d, pan genera\u0142 kilka lat p\u00f3\u017aniej zaoferowa\u0142 swoj\u0105 konstrukcj\u0119 tak\u017ce Robotniczo-Ch\u0142opskiej Armii Czerwonej, ale i tu spotka\u0142 si\u0119 z ch\u0142odnym przyj\u0119ciem\u2026<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a>
George E. Goll demonstruje Thompsona M1921 grupie brytyjskich oficer\u00f3w na strzelnicy Bisley Camp, lato 1921. Jak wida\u0107, niekt\u00f3rzy z obecnych nawet nie pr\u00f3buj\u0105 udawa\u0107 zainteresowania\u2026 [fot. Imperial War Museum via Martin Pegler \u201eThe Thompson Submachine Gun\u201d]<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

W tej sytuacji, skoro si\u0142y zbrojne ogania\u0142y si\u0119 od Thompsona i Golla, jak od uprzykrzonej muchy, spr\u00f3bowano promocji na rynkach cywilnych. Potencjalnymi klientami by\u0142a policja, liczne agencje rz\u0105dowe oraz krajowi i zagraniczni u\u017cytkownicy prywatni (agencje detektywistyczne, firmy ochroniarskie itp.). Tu prawie uda\u0142o si\u0119 osi\u0105gn\u0105\u0107 pewien sukces eksportowy w Europie, ale w ostatniej chwili okaza\u0142o si\u0119, \u017ce zakamuflowanym ko\u0144cowym odbiorc\u0105 broni mia\u0142a by\u0107 podziemna Irlandzka Armia Republika\u0144ska (IRA), prowadz\u0105ca walk\u0119 terrorystyczn\u0105 przeciwko Wielkiej Brytanii. Po wykryciu tej transakcji przez brytyjski wywiad, rozjuszony Londyn u\u017cy\u0142 wszelkich dyplomatycznych i niedyplomatycznych metod nacisku aby j\u0105 zablokowa\u0107. W rezultacie Thompson zosta\u0142 z zapasami pistolet\u00f3w maszynowych, kt\u00f3re wyprodukowa\u0142 Colt i za kt\u00f3re trzeba by\u0142o zap\u0142aci\u0107, a na kt\u00f3re nie by\u0142o kupc\u00f3w. Jak\u0105\u015b parti\u0119 uda\u0142o si\u0119 wys\u0142a\u0107 do Nikaragui, par\u0119set sztuk zakupili chi\u0144scy wata\u017ckowie, ale wszystko to wci\u0105\u017c mia\u0142o si\u0119 to nijak do oczekiwanej popularno\u015bci broni.

Po ciemnej stronie mocy\u2026<\/strong>
Lata dwudzieste w USA nie bez powodu zapisa\u0142y si\u0119 w historii jako \u201eRoaring Twienties<\/em>\u201d (\u201eBurzliwe lata dwudzieste\u201d). Podj\u0119ta w imi\u0119 najbardziej szlachetnych cel\u00f3w, decyzja o wprowadzeniu prohibicji (zakazu produkowania i sprzedawania napoj\u00f3w alkoholowych), przynios\u0142a dramatyczne skutki, jakich nie przewidzieli jej pomys\u0142odawcy. Jak grzyby po deszczu wyros\u0142y tysi\u0105ce nielegalnych bimbrowni, rozkwit\u0142 przemyt, a przed grupami przest\u0119pczymi otworzy\u0142y si\u0119 niewyobra\u017calne dot\u0105d mo\u017cliwo\u015bci. Wszystko to spowodowa\u0142o lawinowy wzrost przemocy. Ochrona w\u0142asnych interes\u00f3w, pr\u00f3by przejmowania interes\u00f3w konkurencji, starcia z policj\u0105 \u2013 to wszystko prze\u0142o\u017cy\u0142o si\u0119 na coraz powszechniejsze u\u017cywanie broni palnej.
Nic zatem dziwnego, \u017ce i pistolety maszynowe Thompsona znalaz\u0142y si\u0119 w kr\u0119gu zainteresowania gangster\u00f3w. Wbrew jednak legendzie, to nie oni zapocz\u0105tkowali jej u\u017cycie \u2013 bro\u0144 ta znalaz\u0142a si\u0119 najpierw na wyposa\u017ceniu policji oraz prywatnych agencji ochrony, a przest\u0119pcy docenili j\u0105 dopiero w\u00f3wczas, gdy sami na sobie do\u015bwiadczyli jej skuteczno\u015bci. Podobnie mi\u0119dzy bajki nale\u017cy tak\u017ce w\u0142o\u017cy\u0107 opowie\u015bci o masowym u\u017cywaniu Thompson\u00f3w przez gangi \u2013 na to by\u0142y po prostu zbyt drogie, a tak\u017ce ci\u0119\u017ckie i do\u015b\u0107 niepor\u0119czne (rzekome ukrywanie ich w futera\u0142ach od skrzypiec te\u017c w rzeczywisto\u015bci nie mia\u0142o miejsca \u2013 Thompson, nawet roz\u0142o\u017cony po prostu nie mie\u015bci\u0142 si\u0119 do takiego futera\u0142u). W praktyce najcz\u0119\u015bciej wo\u017cono je w samochodach jako bro\u0144 wsparcia, a s\u0142ynni gangsterzy, tacy jak John Dillinger, George \u201eMachine Gun<\/em>\u201d Kelly, czy os\u0142awiona para m\u0142odocianych morderc\u00f3w Bonnie Parker i Clyde Barrow \u2013 cz\u0119\u015bciej ni\u017c Thompsonami (z kt\u00f3rymi ich kojarzono) woleli pos\u0142ugiwa\u0107 si\u0119 rewolwerami i strzelbami.
Chicagowska masakra w dniu \u015awi\u0119tego Walentego definitywnie \u201ezabetonowa\u0142a\u201d jednak skojarzenie Thompsona z przest\u0119pczo\u015bci\u0105 zorganizowan\u0105. Odt\u0105d bro\u0144 ta, ze swoim charakterystycznym wygl\u0105dem, dwoma pistoletowymi chwytami i b\u0119bnowym magazynkiem, na zawsze sta\u0142a si\u0119 symbolem gangsterskich porachunk\u00f3w i walk ze str\u00f3\u017cami prawa.
W mi\u0119dzyczasie firma Auto Ordnance popad\u0142a w powa\u017cne k\u0142opoty. W rezultacie afery z IRA oraz g\u0142o\u015bnego medialnie wykorzystywania jej broni przez rodzimych przest\u0119pc\u00f3w, w roku 1928 wstrzymano sprzeda\u017c na rynku cywilnym, a dystrybucj\u0119 od Auto Ordnance Corporation przej\u0119\u0142y rz\u0105dowe Federal Laboratories. Powsta\u0142o w\u00f3wczas b\u0142\u0119dne ko\u0142o \u2013 zam\u00f3wie\u0144 pa\u0144stwowych by\u0142o, co kot nap\u0142aka\u0142, a inne rynki zbytu praktycznie zamkni\u0119to. Powoli, z roku na rok firma Johna Thompsona brn\u0119\u0142a w coraz wi\u0119ksze d\u0142ugi i coraz bardziej zbli\u017ca\u0142a si\u0119 do upad\u0142o\u015bci. Jej g\u0142\u00f3wny inwestor – Thomas Ryan \u2013 zmar\u0142, za\u015b Payne i Eickhoff, zniech\u0119ceni powszechnym postrzeganiem ich dzie\u0142a jako symbolu przest\u0119pczo\u015bci zorganizowanej, odeszli z firmy i ju\u017c nigdy wi\u0119cej nie zaj\u0119li si\u0119 projektowaniem broni. Sprzeda\u017cy nie uratowa\u0142 tak\u017ce nieco zmodyfikowany \u201eThompson Model 1928\u201d (kt\u00f3remu m. in. dodano charakterystyczny os\u0142abiacz podrzutu, tzw. kompensator Cutts\u2019a). Niestety, bro\u0144 nadal by\u0142a piekielnie droga i pracoch\u0142onna – wykonanie jednego egzemplarza wymaga\u0142o wykonania 1 500 (!) odr\u0119bnych operacji technologicznych.
Ratunek pojawi\u0142 si\u0119 z nieoczekiwanej strony i przybra\u0142 posta\u0107 kolejnego finansisty, pana Russella Maguire, kt\u00f3ry podobnie jak Thompson \u0107wier\u0107 wieku wcze\u015bniej, teraz \u015bledzi\u0142 z uwag\u0105 rozw\u00f3j sytuacji w Europie. W jego ocenie, wybuch kolejnego \u015bwiatowego konfliktu by\u0142 nieunikniony, a to otwiera\u0142o potencjalne zainteresowanie \u201eThompsonami\u201d. Maguire zakupi\u0142 wi\u0119kszo\u015bciowy pakiet akcji Auto Ordnance i z pomoc\u0105 m. in. syna genera\u0142a Thompsona energicznie wzi\u0105\u0142 si\u0119 za dzia\u0142ania promocyjne i przygotowanie ewentualnej wielkoseryjnej produkcji.<\/p>\n\n\n\n

„Powr\u00f3t kr\u00f3la…”<\/strong>
Ameryka\u0144skie wojsko nadal co prawda kr\u0119ci\u0142o nosem, ale europejski blitzkrieg Hitlera spowodowa\u0142, \u017ce Francja oraz Wielka Brytania nagle zacz\u0119\u0142y, jak oszala\u0142e kupowa\u0107 wszelkie dost\u0119pne na rynku uzbrojenie, kt\u00f3re tylko uznawa\u0142y za przydatne. Brytyjczycy z dnia na dzie\u0144 zapomnieli o swojej niech\u0119ci do \u201ebroni gangster\u00f3w i terroryst\u00f3w\u201d i wykupili na pniu wszystkie dost\u0119pne w magazynach firmy egzemplarze, a tak\u017ce przej\u0119li kontrakty francuskie (po upadku tego kraju) i z\u0142o\u017cyli ogromne zam\u00f3wienia dodatkowe. Maguire zaakceptowa\u0142 to wszystko bez zmru\u017cenia oka, mimo, \u017ce Auto Ordnance po prostu nie by\u0142o w stanie fizycznie podo\u0142a\u0107 tym zobowi\u0105zaniom. Wiedzia\u0142 co robi \u2013 kontrakt podwykonawczy podpisano z powa\u017cnym producentem broni (firm\u0105 Savage Arms), chocia\u017c doprowadzi\u0142o to do dziwnej sytuacji, w kt\u00f3rej to podwykonawca mia\u0142 wyprodukowa\u0107 przyt\u0142aczaj\u0105ca wi\u0119kszo\u015b\u0107 zam\u00f3wienia. Savage nie robi\u0142o jednak \u017cadnych problem\u00f3w, godz\u0105c si\u0119 nawet na firmowanie przez Auto Ordnance kontroli jako\u015bci swoich wyrob\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a>
\u201eB\u0119dziemy walczy\u0107 na pla\u017cach, [\u2026] na polach i na ulicach, b\u0119dziemy walczy\u0107 na wzg\u00f3rzach, nigdy si\u0119 nie poddamy!<\/em>\u201d. Sier\u017cant brytyjskiej Home Guard (pospolitego ruszenia) z miasta Dorking czy\u015bci swojego Thompsona M1928. Zdj\u0119cie wykona\u0142 fotograf Len Puttnam w dniu 1 grudnia 1940 [fot. Imperial War Museum, domena publiczna, poz. kat. H 5850]<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

W mi\u0119dzyczasie r\u00f3wnie\u017c US Army obudzi\u0142a si\u0119 z letargu i tak\u017ce wreszcie zainteresowa\u0142a si\u0119 Thompsonami. Oczywi\u015bcie, jak to z wojskowymi bywa, za\u017cyczono sobie wprowadzenia pewnych zmian w konstrukcji broni. W praktyce sprowadzi\u0142o si\u0119 to do zast\u0105pienia przedniego chwytu pistoletowego \u0142o\u017cem pod\u0142u\u017cnym oraz do zdecydowanej preferencji magazynk\u00f3w pude\u0142kowych. Tak powsta\u0142a wojskowa odmiana Thompsona, oznaczona indeksem M1928A1. Co ciekawe, Brytyjczycy dla swoich si\u0142 zbrojnych woleli oryginaln\u0105 wersj\u0119 M1928, czyli z dwoma chwytami pistoletowymi i magazynkami b\u0119bnowymi, i zamawiali je a\u017c do czasu wej\u015bcia w \u017cycie Lend-Lease Act (kiedy to zacz\u0119li otrzymywa\u0107 bro\u0144 wojskow\u0105 wg standard\u00f3w ameryka\u0144skich, czyli M1928A1).
Tu, jako ciekawostk\u0119, warto skomentowa\u0107 oznakowania (bicia) wyst\u0119puj\u0105ce na obu wojskowych (ameryka\u0144skiej i brytyjskiej) odmianach broni. Ot\u00f3\u017c przed ustaw\u0105 \u201eLend-Lease\u201d brytyjskie transakcje z firm\u0105 Auto Ordnance od strony formalnej by\u0142y zakupami komercyjnymi. W zwi\u0105zku z tym, ka\u017cdy egzemplarz \u201ebrytyjskiego\u201d Thompsona opr\u00f3cz znak\u00f3w producenta otrzymywa\u0142 znaki odbioru brytyjskiego (tzw. \u201eProof House\u201d, dopuszczaj\u0105ce bro\u0144 do u\u017cycia) oraz, po dostarczeniu do Wielkiej Brytanii i przyj\u0119ciu na inwentarz tamtejszych si\u0142 zbrojnych \u2013 dodatkowo tak\u017ce znaki odbioru wojskowego (s\u0142ynne \u201estrza\u0142ki\u201d). Z kolei Thompsony dostarczane Brytyjczykom w ramach Lend-Lease (czyli od wiosny 1941) stanowi\u0142y formalnie pa\u0144stwow\u0105 w\u0142asno\u015b\u0107 ameryka\u0144sk\u0105, zatem nosi\u0142y wy\u0142\u0105cznie ameryka\u0144skie znaki odbioru (ju\u017c bez brytyjskich).
Pod koniec roku 1941 produkcja wojskowych Thompson\u00f3w zacz\u0119\u0142a mocno przyspiesza\u0107. W lutym 1942 armia odbiera\u0142a 40 tysi\u0119cy nowiutkich pistolet\u00f3w maszynowych miesi\u0119cznie na potrzeby w\u0142asne oraz dla sojusznik\u00f3w. To nie wystarcza\u0142o \u2013 Departament Uzbrojenia za\u017c\u0105da\u0142 zwi\u0119kszenia miesi\u0119cznej puli a\u017c do 90 tysi\u0119cy egzemplarzy (czyli u\u015bredniaj\u0105c obrazowo \u2013 co 30 sekund wytw\u00f3rni\u0119 powinien opuszcza\u0107 kolejny Thompson).
Sam genera\u0142 ju\u017c tego wszystkiego nie doczeka\u0142 \u2013 zmar\u0142 na atak serca w czerwcu 1940. Rok wcze\u015bniej zmar\u0142 jego syn, kieruj\u0105cy firm\u0105 wraz z Russellem Maguire. Ze starej gwardii, do ko\u0144ca II wojny \u015bwiatowej pozosta\u0142 jedynie George Goll.
Wspomniany wy\u017cej pot\u0119\u017cny wzrost tempa wytwarzania, przyni\u00f3s\u0142 z kolei nowe problemy. Przede wszystkim powr\u00f3ci\u0142 temat uproszczenia konstrukcji broni i lepszego przystosowania jej do produkcji ju\u017c nie wielkoseryjnej, ale wr\u0119cz masowej. Sta\u0142o si\u0119 to konieczno\u015bci\u0105, kiedy urz\u0119dnicy pa\u0144stwowi zacz\u0119li z niezadowoleniem patrze\u0107 na rosn\u0105ce wydatki i niedwuznacznie sugerowa\u0107 rozwa\u017cenie zakup\u00f3w czego\u015b ta\u0144szego. Konkurenci Auto Ordnance dostrzegli w tym swoj\u0105 szans\u0119 i pracowicie wydeptywali \u015bcie\u017cki do decydenckich gabinet\u00f3w ze swoimi projektami pistolet\u00f3w maszynowych. Konstrukcje te w por\u00f3wnaniu z M1928A1 wygl\u0105da\u0142y jak ubodzy krewni, ale dzia\u0142a\u0142y podobnie skutecznie i zarazem kosztowa\u0142y zdecydowanie mniej.
Poniewa\u017c w tandemie Auto Ordnance oraz Savage Arms to ta druga wytw\u00f3rnia dysponowa\u0142a wi\u0119kszym potencja\u0142em oraz liczniejsz\u0105 kadr\u0105 in\u017cyniersk\u0105, nic dziwnego zatem \u017ce to jej pracownicy: John Pearce oraz Nicholas Brewer przedstawili projekt nowej wersji Thompsona. Radykaln\u0105 zmian\u0105 by\u0142 zw\u0142aszcza spos\u00f3b ryglowania \u2013 porzucono skomplikowany (i, szczerze m\u00f3wi\u0105c, nieco bezsensowny) system Blisha na rzecz najprostszego mo\u017cliwego rozwi\u0105zania, czyli ci\u0119\u017ckiego zamka swobodnego. Przy okazji odchudzono komor\u0119 zamkow\u0105, r\u0119koje\u015b\u0107 napinania zamka przeniesiono na jej praw\u0105 stron\u0119, luf\u0119 pozbawiono \u017ceber ch\u0142odz\u0105cych i wprowadzono sporo innych drobniejszych uproszcze\u0144 konstrukcyjno-technologicznych. Bro\u0144 mia\u0142a odt\u0105d by\u0107 zasilana wy\u0142\u0105cznie z magazynk\u00f3w pude\u0142kowych (zmiana konstrukcji zatrzasku uniemo\u017cliwi\u0142a w og\u00f3le podpinanie kultowych, ale ma\u0142o praktycznych i delikatnych \u201eb\u0119bn\u00f3w\u201d).<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a>
Thompson M1A1 z magazynkiem trzydziestonabojowym, czyli najcz\u0119\u015bciej spotykana konfiguracja wersji wojskowej. Ten egzemplarz i zwi\u0105zane z nim ciekawostki zostan\u0105 opisane w trzeciej cz\u0119\u015bci artyku\u0142u. Fot. autora.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Nowego Thompsona z zadowoleniem przyj\u0119\u0142a zar\u00f3wno armia, jak i Russell Maguire, dla kt\u00f3rego oznacza\u0142o to zwi\u0119kszenie szans na dalsze wielkie i lukratywne kontrakty. Warto przy okazji doda\u0107, \u017ce Savage Arms licz\u0105c na zyski z przysz\u0142ej produkcji, w og\u00f3le rezygnowa\u0142a z jakichkolwiek roszcze\u0144 finansowych zwi\u0105zanych z opracowaniem nowego wzorca broni oraz prawami w\u0142asno\u015bci intelektualnej.
Pod koniec kwietnia 1942 bro\u0144 oficjalnie przyj\u0119to do uzbrojenia jako \u201eSubmachine Gun, Caliber .45 M1\u201d. R\u00f3wnocze\u015bnie dotychczasowy model \u201eM1928A1\u201d zosta\u0142 zdegradowany do kategorii \u201eLimited Standard\u201d, a jego produkcja mia\u0142a by\u0107 stopniowo wygaszana. Koszt kontraktowy jednego egzemplarza M1 spad\u0142 do 43 dolar\u00f3w, co ca\u0142kowicie zadowala\u0142o zar\u00f3wno rz\u0105dowego odbiorc\u0119, jak i producent\u00f3w, kt\u00f3rzy w tej cenie zawarli jeszcze ca\u0142kiem godziwy zysk.
We wrze\u015bniu 1942 in\u017cynierom z Savage uda\u0142o si\u0119 jeszcze bardziej upro\u015bci\u0107 Thompsona M1. Tym razem po\u0142\u0105czono na sta\u0142e iglic\u0119 z zamkiem, co pozwoli\u0142o na kolejne zmniejszenie liczby operacji technologicznych i obni\u017cy\u0142o cen\u0119 jednej sztuki broni jeszcze o p\u00f3\u0142 dolara\u2026 Tak powsta\u0142 model M1A1, kt\u00f3ry szybko zast\u0105pi\u0142 M1 na liniach produkcyjnych.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a>
Sier\u017cant John W. Bartlett z 1 batalionu 1 Dywizji Marines os\u0142ania ogniem swojego Thompsona M1A1 koleg\u0119, kryj\u0105cego si\u0119 przed ogniem japo\u0144skiego strzelca. Zdj\u0119cie wykona\u0142 sier\u017cant Walter F. Kleine w dniu 1 maja 1945 podczas walk o grzbiet Wana (okolice miasteczka Shuri) na Okinawie [fot. US Marine Corps, domena publiczna]<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

I tak, krok po kroku, bro\u0144 kojarzona z gangsterami zyska\u0142a drugie \u017cycie, a jej z\u0142a s\u0142awa mocno zblad\u0142a, zast\u0105piona przez pozytywny obraz \u201ewyzwoliciela\u201d. Ameryka\u0144scy oraz alianccy \u017co\u0142nierze darzyli Thompsony zaufaniem, a ich przeciwnicy czuli do nich respekt i uwa\u017cali je (z pewn\u0105 przesad\u0105) za jedn\u0105 z najgro\u017aniejszych indywidualnych broni piechoty. Nie da si\u0119 ukry\u0107, \u017ce swoja rol\u0119 w powstaniu takich opinii odgrywa\u0142 tak\u017ce zwyczajny ludzki strach przed ranami zadanymi przez ci\u0119\u017ckie pociski o prawie \u201eartyleryjskim\u201d kalibrze wystrzeliwanymi w tempie 10 na sekund\u0119…<\/p>\n\n\n\n


Thompsony okaza\u0142y si\u0119 tak\u017ce nadspodziewanie d\u0142ugowieczne. Wprawdzie Si\u0142y Zbrojne USA wycofa\u0142y ostatnie egzemplarze w latach pi\u0119\u0107dziesi\u0105tych, ale FBI u\u017cywa\u0142o ich jeszcze dobre dwadzie\u015bcia lat d\u0142u\u017cej. Na \u015bwiecie natomiast nie oby\u0142a si\u0119 bez nich \u017cadna z wi\u0119kszych wojen drugiej po\u0142owy XX wieku, a w ostatnich latach odnotowano ich u\u017cycie tak\u017ce na Ukrainie (s\u0105 to egzemplarze dostarczone do ZSRR podczas II wojny \u015bwiatowej, p\u00f3\u017aniej na wiele lat zapomniane w radzieckich, a nast\u0119pnie ukrai\u0144skich magazynach\u2026).<\/p>\n\n\n\n

[Pierwsza cz\u0119\u015b\u0107 artyku\u0142u dost\u0119pna jest tutaj<\/a>]<\/p>\n\n\n\n

[Doko\u0144czenie artyku\u0142u dost\u0119pne jest tutaj<\/a>]<\/p>\n\n\n\n

Doko\u0144czenie nast\u0105pi…<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Jesieni\u0105 roku 1918 \u201eThe Thompson Sub-machine Gun\u201d by\u0142 wreszcie got\u00f3w, ale\u2026 w\u0142a\u015bnie sko\u0144czy\u0142a si\u0119 wojna i wszystko zmieni\u0142o si\u0119 praktycznie z dnia na dzie\u0144. \u201eWymiatacz okop\u00f3w\u201d straci\u0142 racj\u0119 bytu, przesta\u0142y… Read more »<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":5027,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[15],"tags":[36,149,22,67],"class_list":["post-4979","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gun1","tag-bron-i-amunicja","tag-m1928","tag-mssikm","tag-thompson"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4979","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4979"}],"version-history":[{"count":41,"href":"https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4979\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5132,"href":"https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4979\/revisions\/5132"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/5027"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4979"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4979"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4979"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}