{"id":5703,"date":"2026-04-11T17:02:52","date_gmt":"2026-04-11T15:02:52","guid":{"rendered":"https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/?p=5703"},"modified":"2026-04-11T17:02:52","modified_gmt":"2026-04-11T15:02:52","slug":"smutny-los-wielkiego-mag-a-pistolety-mag-95-mag-98","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/?p=5703","title":{"rendered":"Smutny los wielkiego \u201eMAG-a\u201d. Pistolety MAG 95 & MAG 98"},"content":{"rendered":"\n

W roku 1993, przewiduj\u0105c wst\u0105pienie Polski do NATO (co nast\u0105pi\u0142o sze\u015b\u0107 lat p\u00f3\u017aniej), w radomskich Zak\u0142adach Metalowych \u201e\u0141ucznik\u201d rozpocz\u0119to opracowanie nowego pistoletu, kt\u00f3ry mia\u0142 zast\u0105pi\u0107 u\u017cywane w\u00f3wczas P-83 \u201eWanad\u201d i kompletnie przestarza\u0142e P-64 \u201eCzak\u201d. Obydwa strzela\u0142y nabojem 9,2 x 18 mm konstrukcji Borysa Siemina (zwanym powszechnie, cho\u0107 nieprawid\u0142owo \u201e9 mm nabojem Makarowa\u201d), narzuconym jako przepisowy w Uk\u0142adzie Warszawskim, natomiast now\u0105 bro\u0144 projektowano ju\u017c pod standardowy w NATO nab\u00f3j pistoletowy 9 x 19 mm Parabellum.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a>
Pistolety produkowane seryjnie w Polsce Ludowej. Od lewej: pistolet wojskowy wz. 33 czyli licencyjny TT (fot. autora), P-64 \u201eCzak\u201d (fot. Swedish Army Museum \/ Public Domain) oraz P-83 \u201eWanad\u201d (fot. via Wikipedia)<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Projekt nazwany MAG 95 (skr\u00f3t \u201eMAG\u201d pochodzi od pierwszych liter imienia i nazwiska konstruktora, natomiast liczba 95 okre\u015bla\u0142a rok zako\u0144czenia prac nad prototypem) przygotowa\u0142 zesp\u00f3\u0142 pod kierunkiem in\u017c. Mariana Gryszkiewicza. Pod koniec 1993 roku gotowe by\u0142y dwa prototypy, w 1994 bro\u0144 przesz\u0142a pr\u00f3by fabryczne, a w roku nast\u0119pnym wyprodukowano pr\u00f3bn\u0105 seri\u0119 (20 egzemplarzy).<\/p>\n\n\n\n

„B\u0142\u0119dem pierworodnym” MAG-a okaza\u0142o si\u0119 jednak zaprojektowanie go na podstawie jedynie w\u0142asnych zak\u0142adowych za\u0142o\u017ce\u0144 taktyczno-technicznych, chocia\u017c opracowanych na podstawie dost\u0119pnych najlepszych w\u00f3wczas rozwi\u0105za\u0144 \u015bwiatowych (zw\u0142aszcza zauwa\u017calna jest inspiracja szwajcarskimi SIG-Sauer P220 \/ P225), jednak bez oficjalnych wymaga\u0144 wojska, kt\u00f3re przez d\u0142u\u017cszy czas jako\u015b nie potrafi\u0142o si\u0119 w tej kwestii dookre\u015bli\u0107. Z kolei Policja zupe\u0142nie nie by\u0142a zainteresowana nowym pistoletem, planuj\u0105c w tym czasie przezbrojenie funkcjonariuszy w rewolwery (zob. artyku\u0142 \u201eGward\u201d. Polska przygoda z rewolwerem<\/a>).<\/p>\n\n\n\n

Kiedy wreszcie decydentom z MON w ko\u0144cu uda\u0142o si\u0119 sformu\u0142owa\u0107 i przedstawi\u0107 swoje wymagania, okaza\u0142o si\u0119, \u017ce skonstruowany w mi\u0119dzyczasie MAG 95 do\u015b\u0107 znacznie przekracza okre\u015blone w nich wymiary oraz (zw\u0142aszcza) mas\u0119. Niemniej jednak, w 1995 roku pistolety wyprodukowane w ramach serii pr\u00f3bnej przedstawiono do test\u00f3w i pr\u00f3b wojskowych, gdzie konkurowa\u0142y z pistoletami WIST-94 (zaprojektowanymi w Wojskowym Instytucie Technicznym Uzbrojenia w Zielonce).<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a>
Pistolet MAG 95 z kolekcji autora. Egzemplarz wyprodukowany przez Zak\u0142ady Mechaniczne „\u0141ucznik” – Radom w roku 1997, o numerze seryjnym W 00498, ze szkieletem oraz zamkiem w charakterystycznym br\u0105zowym kolorze (efekt anodyzowania w procesie produkcji). Warto zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119, \u017ce opr\u00f3cz jawnej nazwy producenta na lewej stronie szkieletu i \u00f3wczesnego logotypu \u201e\u0141ucznika\u201d na ok\u0142adkach r\u0119koje\u015bci, na stronie prawej szkieletu znajduje si\u0119 nadal s\u0142awetna radomska \u201ejedenastka\u201d w owalu. Pistolet znajdowa\u0142 si\u0119 na wyposa\u017ceniu Stra\u017cy Granicznej, z kt\u00f3rej zosta\u0142 wycofany w roku 2014. Fot. autora<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Nie da si\u0119 ukry\u0107, \u017ce podczas pr\u00f3b wojsko patrzy\u0142o na \u201eswojego\u201d WIST-a du\u017co bardziej przychylnym okiem, ni\u017c na radomskiego MAG-a. I tak, pomimo, \u017ce MAG mia\u0142 podczas pr\u00f3b wielokrotnie mniej zaci\u0119\u0107, by\u0142 bardziej stabilny i celny podczas prowadzenia ognia, mia\u0142 du\u017co bardziej wytrzyma\u0142\u0105 i dopracowan\u0105 konstrukcj\u0119 oraz zdecydowanie lepsze zabezpieczenia przed przypadkowym strza\u0142em, to jednak odrzucono go w\u0142a\u015bnie z powodu przekroczenia parametr\u00f3w gabarytowo-masowych. W rezultacie, MAG 95 nie zosta\u0142 przyj\u0119ty do uzbrojenia Wojska Polskiego ani Policji, by\u0142 natomiast produkowany w niewielkich ilo\u015bciach i u\u017cywany przez Stra\u017c Graniczn\u0105, S\u0142u\u017cb\u0119 Wi\u0119zienn\u0105, Poczt\u0119 Polsk\u0105 oraz u\u017cytkownik\u00f3w prywatnych – wsz\u0119dzie zyskuj\u0105c bardzo pochlebne oceny. Natomiast zesp\u00f3\u0142 in\u017c. Gryszkiewicza podj\u0105\u0142 prace nad „odchudzon\u0105” wersj\u0105 pistoletu, w wyniku kt\u00f3rej w roku 1996 powsta\u0142 model, nazwany p\u00f3\u017aniej MAG 98.<\/p>\n\n\n\n

W por\u00f3wnaniu z MAG 95, nowy MAG 98 posiada\u0142 l\u017cejszy szkielet ze stop\u00f3w aluminium, ale okaza\u0142o si\u0119, \u017ce mimo to nadal przekracza\u0142 (\u201ea\u017c\u201d o 75 gram\u00f3w) dopuszczaln\u0105 wed\u0142ug wojska mas\u0119… Klamka zatem zapad\u0142a i na mocy rozkazu Zarz\u0105du techniki Sztabu Generalnego WP z 23 marca 1999, do uzbrojenia przyj\u0119to pistolet WIST-94 (o szkielecie z tworzyw sztucznych). MAG-98 produkowany by\u0142 – podobnie jak poprzednik – w ilo\u015bciach nieomal \u015bladowych. U\u017cywa\u0142a go m. in. Stra\u017c Graniczna, S\u0142u\u017cba Wi\u0119zienna, S\u0142u\u017cba Ochrony Lotnisk oraz firmy ochroniarskie.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a>
Pistolet MAG-98 z kolekcji autora. Egzemplarz wyprodukowany przez Zak\u0142ady Mechaniczne „\u0141ucznik” – Radom w roku 2000, o numerze seryjnym B 01008. Warto zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na ciekaw\u0105 r\u00f3\u017cnic\u0119 w oznakowani wzgl\u0119dem MAG-95: tu na lewej stronie szkieletu mamy „9 x 19 NATO” w miejsce wcze\u015bniejszego „9 x 19 PARA”. Na prawej stronie nadal widnieje radomska \u201ejedenastka\u201d, a sam pistolet pokryty jest czarnym lakierem proszkowym. Pistolet przez kilkana\u015bcie lat znajdowa\u0142 si\u0119 na wyposa\u017ceniu funkcjonariuszy S\u0142u\u017cby Wi\u0119ziennej. Fot. autora<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Warto tak\u017ce odnotowa\u0107, \u017ce po wielu latach historia zatoczy\u0142a ko\u0142o i w roku 2016 Wojsko Polskie wybra\u0142o nowy pistolet PR-15 \u201eRagun\u201d (p\u00f3\u017aniej przemianowany na VIS-100). W sk\u0142adzie zespo\u0142u, kt\u00f3ry zaprojektowa\u0142 \u201eRaguna\u201d znalaz\u0142 si\u0119 ponownie Marian Gryszkiewicz, a sam pistolet wygl\u0105dem i za\u0142o\u017ceniami konstrukcyjnymi przypomina MAG-98 (mimo, \u017ce w mi\u0119dzyczasie FB Radom pozby\u0142a si\u0119 praw do konstrukcji i dokumentacji MAG-\u00f3w), chocia\u017c zaprojektowany zosta\u0142 od podstaw, bez mo\u017cliwo\u015bci wykorzystania wprost rozwi\u0105za\u0144 z MAG-95\/98.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W roku 1993, przewiduj\u0105c wst\u0105pienie Polski do NATO (co nast\u0105pi\u0142o sze\u015b\u0107 lat p\u00f3\u017aniej), w radomskich Zak\u0142adach Metalowych \u201e\u0141ucznik\u201d rozpocz\u0119to opracowanie nowego pistoletu, kt\u00f3ry mia\u0142 zast\u0105pi\u0107 u\u017cywane w\u00f3wczas P-83 \u201eWanad\u201d i… Read more »<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":5726,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[15],"tags":[36,179,180,181,22],"class_list":["post-5703","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gun1","tag-bron-i-amunicja","tag-lucznik-radom","tag-mag-95","tag-mag-98","tag-mssikm"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5703","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5703"}],"version-history":[{"count":16,"href":"https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5703\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5724,"href":"https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5703\/revisions\/5724"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/5726"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5703"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5703"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5703"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}