{"id":5907,"date":"2026-10-11T16:21:58","date_gmt":"2026-10-11T14:21:58","guid":{"rendered":"https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/?p=5907"},"modified":"2026-10-11T16:31:09","modified_gmt":"2026-10-11T14:31:09","slug":"bagnety-do-karabinkow-kalasznikowa-ak-akm-czesc-1-bagnety-ktorych-mialo-nie-byc","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/?p=5907","title":{"rendered":"Bagnety do karabink\u00f3w Ka\u0142asznikowa AK \/ AKM. Cz\u0119\u015b\u0107 1: Bagnety, kt\u00f3rych mia\u0142o nie by\u0107"},"content":{"rendered":"\n

Liczba publikacji na temat bagnet\u00f3w do karabink\u00f3w Ka\u0142asznikowa nieomal dor\u00f3wnuje liczbie publikacji na temat samych AK \/ AKM. Niniejszy artyku\u0142 ma celu zebranie oraz usystematyzowanie podstawowych informacji i ciekawostek o pierwszych czterech modelach tych bagnet\u00f3w (6X1 \u2013 6X4, oznaczenia polskie: 6H1 \u2013 6H4). W pierwszej cz\u0119\u015bci przedstawiono bagnety 6X1 oraz 6X2.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a>
Polscy \u017co\u0142nierze uzbrojeni w karabinki AK z bagnetami 6X2 (6H2) u\u015bwietniaj\u0105 start Sztafety Tysi\u0105clecia w Kra\u015bniku, 17 kwietnia 1966 (fot.: Zbigniew Wyrostek, F\u0141T Kra\u015bnik)<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Chocia\u017c z dzisiejszej perspektywy wydaje si\u0119 to dziwne, ale kiedy w roku 1949 wprowadzono do s\u0142u\u017cby karabinek Ka\u0142asznikowa AK, w og\u00f3le nie przewidywano wyposa\u017cenia go w bagnet. Wynika\u0142o to z przeznaczenia broni \u2013 mia\u0142a zast\u0105pi\u0107 pistolety maszynowe PPSz oraz PPS, tak\u017ce nie posiadaj\u0105ce bagnet\u00f3w (w walce wr\u0119cz ich strzelcy pos\u0142ugiwali si\u0119 kolbami lub saperkami, niekt\u00f3rzy nosili tak\u017ce no\u017ce). Integralnymi bagnetami dysponowa\u0142y natomiast wprowadzone t\u0105 sam\u0105 decyzj\u0105 karabinki Simonowa SKS (kt\u00f3re mia\u0142y by\u0107 nast\u0119pcami karabink\u00f3w Mosina).

\u017bycie szybko zweryfikowa\u0142o pogl\u0105dy decydent\u00f3w. Karabinki AK okaza\u0142y si\u0119 by\u0107 broni\u0105 zdecydowanie bardziej uniwersaln\u0105 ni\u017c zak\u0142adano i niebawem zacz\u0119\u0142y wypiera\u0107 SKS-y z uzbrojenia jednostek pierwszej linii, staj\u0105c si\u0119 standardow\u0105 broni\u0105 strzeleck\u0105 Armii Radzieckiej (a niebawem tak\u017ce wielu innych kraj\u00f3w). Oznacza\u0142o to, \u017ce nale\u017cy tak\u017ce wyposa\u017cy\u0107 je w bagnety. To za\u015b z kolei okaza\u0142o si\u0119 by\u0107 zadaniem trudniejszym, ni\u017c s\u0105dzono, gdy\u017c konstrukcja cz\u0119\u015bci wylotowej lufy AK uniemo\u017cliwia\u0142a prost\u0105 adaptacj\u0119 rozwi\u0105za\u0144 stosowanych dotychczas.

Pierwszym rozwa\u017canym wariantem bagnetu do karabinkiem Ka\u0142asznikowa by\u0142 bagnet 56-X-223S z karabinu Tokariewa SWT-40. Bagnet ten wypr\u00f3bowano w roku 1951 na specjalnie dostosowanym egzemplarzu karabinka AK. W wyniku tych pr\u00f3b zmieniono konstrukcj\u0119 r\u0119koje\u015bci, a powsta\u0142\u0105 w ten spos\u00f3b modyfikacj\u0119 oznaczono 6X1 (pisownia cyrylic\u0105, w alfabecie \u0142aci\u0144skim przyj\u0119to 6H1). Po kolejnych pr\u00f3bach oceniono jednak, \u017ce bardziej zasadne b\u0119dzie wprowadzenie bagnetu o innym systemie mocowania (wymagaj\u0105cym mniejszych zmian na liniach produkuj\u0105cych karabinki AK). W rezultacie nie podj\u0119to produkcji seryjnej bagnetu 6X1, natomiast w roku 1953 opracowano now\u0105 konstrukcj\u0119, oznaczon\u0105 6X2 (indeks GRAU: 56-X-212), kt\u00f3r\u0105 po wszechstronnych badaniach i testach skierowano do produkcji wielkoseryjnej w zak\u0142adach I\u017cmasz. Od roku 1955 rozpocz\u0119to tak\u017ce produkcj\u0119 nieco zmodernizowanych karabink\u00f3w AK (dostosowanych m.in. do zak\u0142adania nowych bagnet\u00f3w), a egzemplarze wyprodukowane wcze\u015bniej, odpowiednio modyfikowano przy okazji remont\u00f3w broni.

Warto tu przy okazji odnotowa\u0107, \u017ce „porzuconego” symbolu 6X1 u\u017cyto ponownie po kilku latach, nadaj\u0105c go na kr\u00f3tko zupe\u0142nie innej konstrukcji, co zostanie opisane w drugiej cz\u0119\u015bci artyku\u0142u.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a>
Powy\u017cej: bagnet 56-X-223S na karabinku AK (fot. www.gunsforum.com), poni\u017cej: bagnet 6X1 (fot.: www.kalashnikov.ru)<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

No\u017cowe ostrze bagnetu 6X2 (6H2) nadal na\u015bladowa\u0142o bagnet karabinu SWT-40, ale by\u0142o kr\u00f3tsze o 35 mm. Z kolei r\u0119koje\u015b\u0107 i specyficzny spos\u00f3b mocowania wzorowany by\u0142 w du\u017cej mierze na szwedzkim bagnecie M1914. Stalowa pochwa tak\u017ce wzorowana by\u0142a na pochwie bagnetu do karabinu SWT-40.

Ok\u0142adziny chwytu bagnetu 6X2 sk\u0142ada\u0142y si\u0119 z dw\u00f3ch ciemnowi\u015bniowych p\u0142ytek z laminatu (z \u017cywicy epoksydowej wzmocnionej w\u0142\u00f3knem szklanym), przymocowanych do trzpienia g\u0142owni dwoma \u015brubami i nakr\u0119tkami. Aby zapobiec przypadkowemu odkr\u0119ceniu, nakr\u0119tki w dw\u00f3ch miejscach punktowano. Bagnety produkowane za granic\u0105 na licencji (np. w Polsce i innych krajach Uk\u0142adu Warszawskiego) z regu\u0142y mia\u0142y inn\u0105 \u2013 najcz\u0119\u015bciej czarn\u0105 lub szarobr\u0105zow\u0105 kolorystyk\u0119 ok\u0142adzin.

Zgodnie z przepisami i normatywami wydanymi w 1955 roku, bagnety 6X2 przys\u0142ugiwa\u0142y tylko do karabink\u00f3w AK z kolb\u0105 sta\u0142\u0105 (do karabink\u00f3w AKS ze sk\u0142adan\u0105 kolb\u0105, bagnet\u00f3w nie wydawano). Bagnety numerowano indywidualnie, przy czym egzemplarze kompletowane z nowo wyprodukowanymi karabinkami mia\u0142y numery wybijane, a te przeznaczone do broni sprzed 1955 (dostosowanej wt\u00f3rnie) \u2013 nanoszone elektropisem lub by\u0142y pozbawione numer\u00f3w w og\u00f3le. Podobnie nie numerowano bagnet\u00f3w przechowywanych w magazynach w ramach puli zestaw\u00f3w zamiennych \/ uzupe\u0142nie\u0144.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a>
Licencyjny bagnet 6H2 (polskie oznakowanie b\u0119d\u0105ce ekwiwalentem rosyjskiego, cho\u0107 j\u0119zykowo poprawnie powinno by\u0107 \u201e6Ch2\u201d), wyprodukowany w roku 1958 w Zak\u0142adach Metalowych im. gen. \u201eWaltera\u201d (p\u00f3\u017aniejsze ZM \u201e\u0141ucznik\u201d, obecnie \u201eFabryka Broni Radom\u201d). Na bagnecie, opr\u00f3cz rocznika widoczne s\u0105: \u00f3wczesny kod producenta (\u201eJedenastka w owalu\u201d) oraz numer indywidualny bagnetu. Fot. autora<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Podczas ca\u0142ego okresu produkcji w zak\u0142adach I\u017cmasz (1955-1960) bagnety 6X2 nie podlega\u0142y \u017cadnym zmianom konstrukcyjnym. Ich produkcji zaprzestano po wprowadzeniu na uzbrojenie karabink\u00f3w AKM, dla kt\u00f3rych opracowano nowe, zupe\u0142nie inne bagnety 6X3 (6H3) o innym systemie mocowania, co spowodowa\u0142o, \u017ce 6X2 przesta\u0142y pasowa\u0107 do nowej broni.

Co ciekawe i nieco zaskakuj\u0105ce, to w\u0142a\u015bnie stare 6X2 cieszy\u0142y si\u0119 wi\u0119kszym uznaniem w Armii Radzieckiej i uwa\u017cano je za lepsze jako\u015bciowo od nast\u0119pc\u00f3w (6X3, 6X4). Ich ostrza w procesie obr\u00f3bki poddawane by\u0142y bowiem hartowaniu z odpuszczaniem \u015brednim, dzi\u0119ki czemu by\u0142y spr\u0119\u017cyste i wystarczaj\u0105co twarde, ale niezbyt kruche, czy \u0142amliwe (w bagnetach 6X3 \/ 6X4 ostrza musia\u0142y mie\u0107 wi\u0119ksz\u0105 twardo\u015b\u0107 z uwagi na przystosowanie ich do przecinania stalowych drut\u00f3w). Z kolei smuk\u0142a g\u0142ownia i specyficznie wyprofilowana r\u0119koje\u015b\u0107 \u2013 pozornie niezbyt wygodna, ale zapewniaj\u0105ca pewny chwyt i szybk\u0105 zmian\u0119 sposobu trzymania – sprawi\u0142y, \u017ce 6X2 sta\u0142 si\u0119 ulubion\u0105 pozaetatow\u0105 broni\u0105 do walki wr\u0119cz w radzieckich si\u0142ach specjalnych.

Parametry gabarytowo-masowe bagnetu 6X2:
D\u0142ugo\u015b\u0107 ca\u0142kowita: 315 mm
D\u0142ugo\u015b\u0107 ostrza: 205 mm
Szeroko\u015b\u0107 ostrza: 21,8 mm
Waga (z pochw\u0105 \/ bez pochwy): 380 \/ 280 gram\u00f3w
D\u0142ugo\u015b\u0107 ca\u0142kowita (z pochw\u0105 \/ bez pochwy): 325 \/ 315 mm

Pochwa nie wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 niczym szczeg\u00f3lnym, jest wykonana z t\u0142oczonej blachy, bez \u017cadnych dodatkowych cech.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Liczba publikacji na temat bagnet\u00f3w do karabink\u00f3w Ka\u0142asznikowa nieomal dor\u00f3wnuje liczbie publikacji na temat samych AK \/ AKM. Niniejszy artyku\u0142 ma celu zebranie oraz usystematyzowanie podstawowych informacji i ciekawostek o… Read more »<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":5943,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[15],"tags":[192,194,191,193,36,190,22],"class_list":["post-5907","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gun1","tag-6h1","tag-6h2","tag-6x1","tag-6x2","tag-bron-i-amunicja","tag-karabinek-ak","tag-mssikm"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5907","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5907"}],"version-history":[{"count":33,"href":"https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5907\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5946,"href":"https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5907\/revisions\/5946"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/5943"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5907"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5907"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.militaria.malopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5907"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}