Wbrew późniejszej legendzie, karabinek AK początkowo wcale nie wzbudził bezkrytycznego zachwytu w Armii Radzieckiej. Owszem, doceniono jego prostotę, solidność i niezawodność, ale także zgłoszono wiele zastrzeżeń – w szczególności dotyczących zbyt dużej masy broni oraz niskiej celności. Trzeba przyznać, że uwagi te sumiennie wzięto pod uwagę i w rezultacie, w roku 1959 pojawiła się zmodyfikowana wersja broni, którą oznaczono AKM (a wariant ze składaną kolbą: AKMS).
Przy tej okazji dla nowego karabinka zaprojektowano także nowy bagnet. Przede wszystkim zmieniono w ogóle samą jego koncepcję, tworząc tym razem wieloczynnościowe narzędzie (wzorując się na pochodzącym jeszcze z lat pięćdziesiątych nożu bojowym dla zwiadowców, projektu ppłk. R. M. Todorowa). Co ciekawe, bagnetowi początkowo nadano oznaczenie 6X1 (wykorzystane już raz w projekcie, który nie wszedł do produkcji seryjnej), ale bardzo szybko zmieniono je na 6X3, a sam bagnet sklasyfikowano jako „bagnet-nóż”.
W bagnecie 6X3 zmieniono zarówno sposób jego zakładania na lufę broni, jak i kształt oraz wielkość rękojeści i głowni (w której przypadku wyraźnie zainspirowano się brytyjskim bagnetem „No. 5”). Wprowadzono także wspomnianą możliwość ruchomego połączenia bagnetu z pochwą, dzięki czemu powstawały nożyce do cięcia drutu. W tym celu w środku ostrza wyfrezowano owalny otwór, przez który przechodzi sworzeń łączący, znajdujący się na pochwie. Możliwe było nawet przecinanie drutu lub kabla będącego pod napięciem, a konieczną izolację uzyskano poprzez zastosowanie okładzin chwytu z tworzywa sztucznego wzmocnionego włóknem szklanym lub z termoutwardzalnego materiału АГ-4В (AG-4W) oraz pokrycie pochwy grubą gumą.
Bagnet wyposażony był także w niewielki skórzany pasek, przechodzący przez otwór u podstawy rękojeści i mocowanego klamrą przez haczykowy zatrzask pod jelcem. Pasek ten miał zapewniać dodatkowe zabezpieczenia przed upuszczeniem, gdy bagnet-nóż był trzymany w dłoni podczas walki wręcz. Na spodniej stronie głowni 6X3 znajdowała się piła do cięcia drewna i metalu (co nawiasem mówiąc, mogło grozić użytkownikowi poważnymi konsekwencjami w razie wzięcia do niewoli – bagnety z piłą były i są bowiem powszechnie uznawane za broń niehumanitarną…). Piły tej nie posiadały jedynie bagnety produkowane na licencji w Polsce (oznaczone „6H3”).
W ZSRR bagnety 6X3 produkowano w latach 1960 – 1964 w dwóch zakładach: w Iżewsku oraz w Tule. Wczesne bagnety miały rękojeści w kolorze ciemnowiśniowym (laminat z włóknem szklanym). Późniejsze rękojeści, wykonane z laminatu były jasnobrązowe, co było typowe dla drugiego wariantu 6X3 produkowanego przez Iżmasz (Tulska Fabryka Broni nie produkowała bagnetów z rękojeściami z AG-4). Głownie wykonywano ze stali poddanej obróbce cieplnej zwiększającej twardość, co spowodowało, że były bardziej podatne na złamania niż ostrza starszych bagnetów 6X2.
Z kolei bagnety 6X3 produkowane na licencji (Egipt, Indie, NRD, Polska, Rumunia, Węgry), podobnie jak w przypadku wcześniejszych 6X2, z reguły miały okładziny wykonane z tworzyw sztucznych w innym kolorze (szarobrązowe, czarne) niż bagnety radzieckie.
Począwszy od roku 1965 zaprzestano produkcji bagnetów 6X3 zastępujące je nieco zmodyfikowanym wariantem oznaczonym 6X4, który produkowano przez kolejne 20 lat.
Parametry gabarytowo-masowe bagnetu 6X3 (6H3):
Długość całkowita (z pochwą / bez pochwy): 335 / 278 mm
Długość głowni: 146 mm
Szerokość głowni: 30 mm
Waga (z pochwą / bez pochwy): 600 / 475 gramów
Żabka posiada zapinany pasek obejmujący rękojeść bagnetu i dwa karabińczyki – dolny dla połączenia żabki z pochwą oraz górny do podwieszenia na pasie.
W połowie lat sześćdziesiątych opracowano i wdrożono do produkcji kolejny model uniwersalnego bagnetu-noża, oznaczony 6X4 (pol. 6H4). Mimo zewnętrznego podobieństwa do poprzednika (6X3), konstrukcja nowego bagnetu była nieco inna i wykorzystywała najnowsze wówczas osiągnięcia technologii i metalurgii. Wyciągnięto także wnioski z dotychczasowych doświadczeń eksploatacyjnych, zwłaszcza związanych z wykorzystaniem bagnetu jako nożyc do cięcia drutów i przewodów elektrycznych.
Zmiany dotyczyły przede wszystkim rękojeści. Zamiast dwóch oddzielnych okładzin chwytu, dociśniętych do trzpienia, zastosowano chwyt monolityczny, wykonany z prasowanego materiału АГ-4В [AG-4W], a trzpień wklejony był w jego wnętrze i zabezpieczany zamontowanym poprzecznie kołkiem z włókna szklanego. Taka konstrukcja zapewniała rękojeści lepszą izolację elektryczną niż w 6X3, ponieważ trzpień stanowiący przedłużenie głowni był teraz w pełni otoczony polimerową rękojeścią. Z tyłu rękojeści zamontowano masywną stalową głowicę z zatrzaskiem bagnetu, także odizolowaną od trzpienia. Sama zaś konstrukcja mechanizmu, który łączył bagnet z pochwą, pozostała identyczna jak w bagnecie 6X3. Także pochwy początkowo pozostawiono bez zmian (stalowe pokryte częściowo gumą), ale niebawem opracowano zupełnie nowe – z tworzywa sztucznego, z metalową końcówką (umożliwiającą utworzenie nożyc).
Bagnet 6X4, którego produkcję rozpoczęto w roku 1965, był najliczniej produkowanym modelem dla karabinów szturmowych Kałasznikowa i występował w kilku wariantach (bronioznawcy rozróżniają co najmniej cztery w samym ZSRR). W macierzystym kraju produkowano go w dwóch fabrykach – Iżmasz (Iżewsk) oraz TOZ (Tuła). W tej pierwszej produkowano go aż do roku 1985, a w tej drugiej tylko do roku 1981 (wówczas w Tule zakończono produkcję karabinków AK-74 i rozpoczęto wytwarzanie skróconych AKS-74U, które nie były przystosowane do montażu bagnetów). W roku 1986 także Iżmasz zaprzestał wytwarzania bagnetów 6X4 i przeszedł na produkcję nowego modelu 6X5.
Bagnety 6X4 produkcji radzieckiej (oraz licznych licencjobiorców) nadal niestety zachowały piłę na głowni, co podobnie jak w przypadku bagnetów 6X3 sprowadzało na użytkownika ryzyko oskarżenia o używanie niehumanitarnej broni wraz z wszelkimi tego konsekwencjami. I podobnie, jak w przypadku poprzedników, chlubnym wyjątkiem były bagnety produkcji polskiej, znakowane radomską „jedenastką” w owalu.
Parametry gabarytowo-masowe bagnetu:
Długość całkowita (z pochwą / bez pochwy): 330 / 273 mm
Długość głowni: 146 mm
Szerokość głowni: 30 mm
Waga (z pochwą / bez pochwy): 600 / 475 gramów
Więcej, taniej, inaczej – bagnet 6X5
W latach siedemdziesiątych radziecki przemysł opanował wytwarzanie tworzywa sztucznego nowej generacji – poliamidu ПА6 (PA6). W tym czasie także w Iżewsku rozpoczynała się produkcja nowej odmiany karabinka Kałasznikowa AK-74, strzelającego małokalibrową amunicją 5,45 x 39 mm. W broni tej, w kolejnych latach wprowadzano sukcesywnie elementy wykonane z PA6 – najpierw chwyty pistoletowe, następnie kolby, a na koniec łoża z nakładką na rurę gazową. Już w kolejnej dekadzie zdecydowano o wykorzystaniu tworzywa PA6 także w konstrukcji bagnetu. Przy okazji po raz kolejny zasadniczo zmieniono cały projekt tegoż, mając na celu znaczące ułatwienie masowej produkcji oraz obniżenie kosztów.
Nowy bagnet-nóż, oznaczony symbolem 6X5 (6H5) i przyjęty w roku 1986, miał zupełnie inny wygląd niż poprzednik (6X4). Jego głownia przybrała nowy, symetryczny kształt („włóczniowy”) i była o ok. 15 mm dłuższa od głowni bagnetu 6X4, ale nadal posiadała ostrze z jednej strony. Z drugiej natomiast nadal pozostawiono piłę, teraz jednak wyraźnie krótszą. Nowy kształt miała także rękojeść, której teraz nadano bardziej ergonomiczną formę i którą pozbawiono stalowej końcówki (przycisk zatrzasku umieszczono bezpośrednio w samej rękojeści. Wyeliminowano pasek zabezpieczający bagnet-nóż przed upuszczeniem (jego przydatność w praktyce okazała się wątpliwa). Zmieniono także sposób działania bagnetu jako nożyc – głownia nie miała owalnego otworu, a nożyce tworzone były teraz przez odpowiednie wsunięcie bagnetu w otwór w dolnej części pochwy, która miała specyficzny kształt i element tnący.
Już rok później (w 1987) wprowadzono do produkcji drugi model bagnetu 6X5, w którym na podstawie doświadczeń w jednostkach (m. in. w Afganistanie) skorygowano niektóre rozwiązania. Przede wszystkim powrócono do starego, sprawdzonego sposobu tworzenia nożyc do cięcia drutu – co spowodowało pojawienie się w głowni otworu łączącego (jak w 6X3 i 6X4) i zmianę konstrukcji pochwy. Zwiększono także długość piły na głowni i przeprojektowano rękojeść. Niebawem (w roku 1988) wprowadzono trzeci model bagnetu, ponownie nieco zmieniając kształt rękojeści i upodobniając ją do pierwszego modelu. Ostatnia istotną zmianą (rok 1999) było wprowadzenie nowej kolorystyki tworzywa PA-6, które odtąd z ciemnobrunatnego (określanego także jako „śliwkowy”) stało się ciemnoszare (prawie czarne) – i tak bagnet otrzymał wygląd i kolorystykę znaną do dzisiaj.
Bagnety 6X5 w ZSRR / Rosji produkowane były i są wyłącznie w Iżewsku. W Europie ich licencyjna produkcję podjęła także Bułgaria (Arsenał JSCo w Kałandaku).
Parametry gabarytowo-masowe bagnetu 6X5:
Długość całkowita: 290 mm
Długość głowni: 160 mm
Szerokość głowni: 29 mm
Masa bez pochwy: 220 gramów
Materiał rękojeści: poliamid PA6S-211DS (ПА6С-211ДС)